De Afrikaanse beurzen presteren momenteel bovengemiddeld goed. Zit er nog meer in het vat? En waar liggen de beste kansen voor beleggers?

Europa en de VS hebben nog steeds moeite de crisis te lijf te gaan. Diverse Afrikaanse landen daarentegen kennen een hoge economische groei. Veel landen profiteren van een grote vraag naar grondstoffen vanuit Azië en een toenemende binnenlandse consumptie, dankzij een opkomende middenklasse. Bovendien krijgt in veel Afrikaanse landen de economische groei een impuls door een verbetering van het ondernemingsklimaat en investeringen in infrastructuur.
Dit vertaalt zich ook in oplopende rendementen op de beurzen. Zo is de koers van het Afrikafonds van Robeco sinds januari met ruim 20 procent gestegen (peildatum: 31 augustus).

Omwenteling
Dit ligt overigens niet alleen aan de hoge economische groei, erkent Cornelis Vlooswijk, beheerder van het Robeco Afrika Fonds. “Hierbij speelt ook mee dat 2011 een slecht beleggingsjaar was, mede vanwege de omwenteling in Egypte.” Deze koersdaling illustreert overigens ook het bovengemiddelde risico van het fonds.
Dit jaar is Egypte het best presterende land in de portefeuille van het fonds, met een rendement van 58 procent (peildatum: 10 september). “Toen vorig jaar de politieke onrust uitbrak, zijn veel partijen uitgestapt, omdat ze de risico's te groot vonden. Nu durven veel beleggers weer terug te keren”, licht Vlooswijk toe. “De politieke situatie is minder onzeker geworden. De gevreesde clash tussen de moslimbroederschap en het leger is uitgebleven. Bedrijven blijven doordraaien. En Egypte krijgt financiële hulp van Saoedi-Arabië en Qatar, waardoor de angst dat de overheid schulden moeilijk kan financieren ongegrond is.”

Olievondsten
Ook enkele andere Afrikaanse landen staan er in economisch opzicht goed voor. Zo stevent Kenia dit jaar af op een economische groei van ruim 5 procent. “Dat land heeft een vrijemarkteconomie en er is veel bedrijvigheid. Bovendien zijn bedrijven uit Kenia relatief transparant richting beleggers”, zegt Vlooswijk. Ook de vooruitzichten zijn volgens hem positief. “Kenia moest altijd veel olie importeren. Maar dit jaar zijn in dat land enkele grote olievondsten gedaan. Daar plukt Kenia over enkele jaren de vruchten van.”
Volgens Vlooswijk zijn de vooruitzichten van de meeste landen behoorlijk goed. “Vooral van landen waarvan je weinig hoort, zoals Ghana, Kenia, Zambia, Angola, Mozambique en Botswana.”
 
Uitdijende middenklasse
Een van de belangrijkste drijvers achter de economische groei is de groeiende middenklasse in veel Afrikaanse landen. Dit leidt tot een toenemende vraag naar consumentengoederen en merkproducten, die bovendien steeds meer via officiële kanalen, zoals winkelcentra, verkocht worden. Daar profiteren grote producenten van consumentenartikelen en winkelketens van. Dit geldt vooral voor Zuid-Afrikaanse retailers, omdat zij al jaren geleden zijn begonnen met het aanvragen van bouwvergunningen voor winkelcentra en het openen van winkels.

Inefficiënties
Een ander voordeel van Afrika is dat de markten redelijk autonoom zijn. “De binnenlandse ontwikkeling heeft een relatief grote impact op de economische groei. Er zijn nog veel inefficiënties in de markt, zoals een gebrekkige infrastructuur. Daar valt nog veel winst te behalen”, zegt Vlooswijk. “Bovendien is de economische groei in deze landen zo hoog, dat ook bij een afzwakking nog steeds sprake is van een sterke groei.” Hij wijst er wel op dat het Afrikafonds een bovengemiddeld beleggingsrisico kent.
 
Waar liggen de kansen?
 
Nigeria. De Nigeriaanse bankensector is tijdens de kredietcrisis hard onderuitgegaan. Er kwamen toen allerlei boekhoudkundige ongeregeldheden aan het licht. Na een shake-out in deze sector en de invoering van strenge regelgeving begint het vertrouwen van beleggers zich te herstellen. Bankaandelen zijn nog steeds laag gewaardeerd, terwijl de winstgevendheid wel flink aantrekt. Hierin schuilt volgens Vlooswijk opwaarts potentieel.
Aandelen van bierbrouwers en levensmiddelenproducenten zijn wel relatief duur. Dat is niet zo verwonderlijk: het gaat veelal om dochters van multinationals. Dat geeft beleggers vertrouwen.

Ghana. Dit land is relatief rustig op politiek vlak. Na enkele olievondsten, een paar jaar geleden, is onlangs de olieproductie van start gegaan. Bovendien is hier sprake van een opkomende middenklasse. Dat biedt kansen aan lokale bedrijven en levensmiddelenproducenten.

Zambia. Zambia is de grootste koperproducent van Afrika. De opbrengsten sijpelen door in de hele economie.
Kenia. Kenia kent veel bedrijvigheid en bedrijven uit dit land zijn relatief transparant richting beleggers. Recente olievondsten kunnen de economie een extra stimulans gaan geven.

Zuid-Afrika. Zuid-Afrika profiteert van de toenemende consumptie in heel Afrika. Het is het belangrijkste land voor beleggers in Afrika. Dat heeft ook praktische redenen: Zuid-Afrika telt meer beursgenoteerde bedrijven, de transactiekosten zijn er lager en er is meer liquiditeit op de beurs, waardoor het eenvoudiger is aandelen te verhandelen.

Egypte. De vooruitzichten voor Egypte op politiek en economisch vlak zijn in 2012 sterk verbeterd. Hierdoor zijn de aandelen niet meer zo goedkoop als begin dit jaar.