President Obama is opnieuw tot president verkozen. Het acute binnenlandse probleem dat Obama zal moeten aanpakken is het ‘fiscale ravijn.’

Fiscaal ravijn
Als Obama niet snel begrotingsmaatregelen afkondigt, krijgen Amerikaanse burgers en bedrijven een forse koopkrachtdaling en lastenverzwaring voor hun kiezen als gevolg van het zogeheten ‘fiscale ravijn’. Dat is de benaming voor de automatische inwerkingtreding per 1 januari van bezuinigingen en belastingverhogingen. Het gaat om een breed pakket aan maatregelen. Onverkort doorzetten van dit bezuinigingspakket, waarmee totaal $600 miljard gemoeid is, zou het Amerikaanse nationale inkomen met circa 5% kunnen doen krimpen. Een recessie is dan onafwendbaar. Ook de Amerikaanse centrale bank, de FED, zal die niet kunnen voorkomen.

Politieke polarisatie
Obama heeft tot dusver om electorale redenen weinig inspanning getoond om het fiscale ravijn af te wenden. Een moeizaam politiek besluitvormingstraject wacht. Voor de begroting tekenen zowel de Senaat, waar de Democraten wederom de meerderheid hebben, als het Huis van Afgevaardigden, waar de Republikeinse het grootst zijn.

Grote economische belangen
Onverkorte uitvoering van dit pakket brengt de overheidsschuld van de Verenigde Staten weliswaar op een meer duurzaam niveau, maar de economische groeivertraging die onverkorte uitvoering met zich meebrengt werkt eerder averechts voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op de kortere termijn. Gezien de enorme economische belangen is het aannemelijk dat politici van beide geledingen komende maanden alsnog zullen besluiten de grootste angel uit het pakket te halen. Het uiteindelijke compromis, waarin de voorgenomen maatregelen zullen worden doorgeschoven en/of afgezwakt, zal voorkomen dat de Amerikaanse economie daadwerkelijk in een vrije val maakt. De financiële markten hebben dit scenario al “in geprijsd” waardoor straks geen significante marktbeweging valt te verwachten.

Baas van de Amerikaanse centrale bank
In de verkiezingscampagne draaide het ook om de benoeming van de president van de FED. Dat is voor financiële markten in zekere zin een belangrijkere figuur dan de politieke leider. De termijn van de huidige president van de centrale bank, Ben Bernanke, eindigt op 1 januari 2014.

De New York Times meldde in oktober dat Bernanke geen derde termijn zal aanvaarden en dat een opvolger benoemd zal moeten worden. Nu Obama herkozen is, is dit geen thema voor financiële markten. Elke voorgedragen centrale bank president moet geratificeerd worden door de Senaat waar de Democraten een meerderheid hebben. Er zal daarom een president benoemd worden die het huidige beleid van een lage rente politiek door kwantitatieve verruiming zal voortzetten.