Wereldwijd worden maatregelen genomen om de schade van natuurrampen te voorkomen. Toch is het beleggen in bedrijven die hierop inspelen minder makkelijk dan gedacht.

Orkanen, overstromingen en vloedgolven zorgen wereldwijd steeds vaker voor onheil. Over de oorzaak wordt getwist, maar veel wetenschappers wijten dit aan de klimaatverandering. Duidelijk is dat het aantal schades toeneemt. Cijfers van herverzekeraar Munich Re, dat risico’s overneemt van reguliere schadeverzekeraars, laten zien dat 90 procent van de wereldwijd verzekerde schade vorig jaar het gevolg was van extreme weersomstandigheden in de Verenigde Staten. Eind oktober 2012 veroorzaakte de orkaan Sandy nog voor circa 50 miljard euro aan schade; ook vielen daarbij 210 doden.

Plannen
Direct na een ramp worden vaak plannen gemaakt voor grote infrastructuurprojecten. Die moeten ervoor zorgen dat vergelijkbare weersomstandigheden in de toekomst niet tot problemen leiden. Zo werden na de overstromingen in New Orleans grote bedragen geïnvesteerd in het verstevigen van de dijken. Zulke projecten zijn niet alleen goed voor bewoners van de regio; voor beleggers lijkt het aantrekkelijk om te investeren in de gespecialiseerde bedrijven die de infrastructuurprojecten mogen uitvoeren.

Stormvloedkering
Nederland kent van oudsher veel bedrijven die zich bezighouden met de strijd tegen het water. Steef Bergakker, specialist op het gebied van infrastructuurbeleggingen bij Robeco, volgt deze bedrijven. Bergakker: “Een voorbeeld is advies- en ingenieursbedrijf Arcadis, dat onder meer stormvloedkeringen ontwerpt. De ingenieurs van Arcadis kregen na de overstromingen in New Orleans in 2005 de opdracht de waterhuishouding in het gebied te verbeteren.” Bergakker noemt daarnaast TenCate. “Dat bedrijf maakt innovatieve materialen die wereldwijd worden gebruikt voor onder meer de versterking van dijken.”
De expertise van de Nederlandse bedrijven op dit gebied maakt ze echter niet vanzelf aantrekkelijk om in te beleggen. “Vaak vormen deze bedrijfsonderdelen niet de hoofdmoot van de ondernemingsactiviteiten”, legt Bergakker uit. Daarnaast is volgens Bergakker niet altijd duidelijk wat precies de bijdrage van de activiteiten is aan de winst van een onderneming. “Dat maakt het gericht beleggen in een thema als klimaatverandering lastig.”

Momentum
Een ander feit om rekening mee te houden is dat de investeringen van overheden na rampen een eigen dynamiek kennen. Bergakker: “Direct na een ramp overheerst het sentiment en zijn overheden geneigd grote investeringen aan te kondigen. In de praktijk worden deze projecten niet altijd gerealiseerd of op de lange baan geschoven.”
Voorbeeld is het verzoek dat ingenieursbedrijf Arcadis – na het succesvolle project in New Orleans – van de staat New York kreeg om een stormvloedkering te ontwerpen. Dit infrastructuurproject werd echter nooit uitgevoerd vanwege de kosten. Bergakker: “Na een ramp vloeit het momentum meestal weer snel weg; dan blijkt het voor overheden vaak moeilijk om nog budget vrij te maken.”

Klimaatverandering maakt preventie noodzakelijk
Ook verzekeraars zetten zich wereldwijd schrap voor de toenemende schade door natuurrampen. Uit cijfers blijkt dat niet alleen het aantal incidenten toeneemt; ook de omvang van de schade – qua bezittingen en mensenlevens – per natuurramp neemt toe. Een direct gevolg van de urbanisatie, volgens de experts van herverzekeraar Swiss Re. Steden worden door de toestroom van mensen steeds groter. Ook de infrastructuur zoals wegen, bruggen en het elektriciteitsnetwerk neemt daarbij toe. Dit draagt bij aan de totaalschade na bijvoorbeeld een orkaan.

Preventie
Niet voor niets benadrukken grote (her)verzekeraars het belang van preventie. Een bestuurslid van herverzekeraar Munich Re noemde dat eerder een economisch zinvolle actie, die bovendien kan leiden tot lagere verzekeringspremies. Preventie richt zich ook steeds meer op de opkomende markten. Bittere noodzaak, volgens experts van concurrent Swiss Re, gezien het toenemende economisch belang van de opkomende economieën in onder andere Azië. Zo was de economische impact van de recente overstromingen in Thailand veel groter dan verwacht. Het effect van de overstromingen bleek grensoverschrijdend, doordat het land binnen de Aziatische opkomende markten sinds een aantal jaren een belangrijke positie inneemt als leverancier en doorvoerland. Volgens de herverzekeraar zijn niet alleen investeringen in infrastructuur nodig. Preventie draait ook om goede keuzes van de overheden. Zo adviseert de verzekeraar overheden om niet in stroomgebieden van rivieren te bouwen. Een door de verzekeraar bedachte gratis app moet de problematiek in beeld brengen. Deze Flood App* brengt de kans op overstromingen als gevolg van klimaatverandering in kaart. Zo is precies te zien welke gebieden de kans lopen onder te lopen.