Door gebruik te maken van onder meer virtual reality proberen oliemaatschappijen te zien waar nog olie en gas verstopt zitten. Om een goed beeld te krijgen moet ze eerst veel meten met geluidsgolven.

De olie-industrie staat voor de uitdaging olie en gas te winnen onder steeds lastiger omstandigheden. Oliereservoirs waar het zwarte goud spontaan de grond uitspuit na een boring zijn schaars. Er zit nog veel olie en gas in de bodem, maar deze voorraden zijn moeilijker op te sporen en te winnen. Bijvoorbeeld omdat de olie stroperig is en niet vanzelf naar boven stroomt.
Voordat een oliemaatschappij het besluit neemt een dure put te slaan of een kostbaar olieplatform te bouwen, proberen onder anderen geologen en seismologen een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de situatie onder het oppervlakte.
 
Namfitheater
“Deze experts bespreken met elkaar hoe de gegevens moeten worden geïnterpreteerd”, zegt Hans Potters, Manager Reservoir Surveillance Technologies bij Shell. Ze komen bijvoorbeeld samen in de speciale 3D-ruimte hier in Rijswijk waar ze 3D-voorstellingen van het mogelijke oliereservoir bestuderen.” Ook de NAM, een joint-venture van Shell en Exxon Mobil, heeft een speciale filmzaal in Assen. Dit zogeheten Namfitheater heeft een groot cilindervorming scherm.

“Het is van belang dat de experts inzicht krijgen in het olieveld. Denk aan de structuur, de doorlaatbaarheid van het gesteente, de verspreiding van olie, gas en water en de eventuele obstakels in het gesteente boven het reservoir”, zegt Gertjan Ouwerling, Manager Seismic Processing bij Shell.
 
Echo
Vóór de deskundigen zich kunnen buigen over kleurrijke kaarten van het gebied, moet een hoop werk worden verzet. Het hele proces van de eerste seismologische metingen tot de 3D-beelden neemt 3 tot 12 maanden in beslag.
Net als bij het maken van een echo van een ongeboren baby wordt gebruik gemaakt van geluidsgolven om de ondergrondse situatie in kaart te brengen. “We verwerken enorme hoeveelheden data. Dat is mogelijk omdat ook de verwerkingscapaciteit van computers enorm is toegenomen”, aldus Potters. “De techniek is nog lang niet uitontwikkeld. Vergelijk een röntgenfoto van vijftig jaar geleden met de scans die tegenwoordig worden gemaakt.”
 
Avatar
Alle data moeten uiteindelijk worden omgezet in bruikbare en behapbare informatie. “We kunnen ook leren van de game-industrie en filmmakers zoals Dreamworks. Denk bijvoorbeeld aan Avatar”, zegt Ouwerling. “Bij sommige games loop je real time door een virtuele stad. De software die daarvoor wordt gebruikt, kunnen wij ook inzetten om te laten zien hoe een oliereservoir er uitziet.”