Dankzij de opkomst van de smartphone is de markt voor navigatieapparatuur een echte vechtmarkt geworden. Hoe houden traditionele aanbieders zich staande?

Navigatieapparatuur vormde jarenlang een cashcow voor partijen als TomTom en het Amerikaanse Garmin. Maar de komst van de smartphone heeft de markt flink opgeschud. Enkele partijen, waaronder Google Maps, bieden gratis navigatie-apps voor mobiele apparaten aan. Dat leidt tot dalende verkopen van losse navigatiekastjes (personal navigation devices, afgekort pnd’s), in een markt die toch al onder druk stond omdat deze al aardig is verzadigd. In 2011 werden er wereldwijd 33 miljoen pnd's verkocht. In 2012 slonk dat naar 28 miljoen exemplaren en vorig jaar kromp die markt met nog eens 25 tot 30 procent. De komende jaren zullen de verkopen waarschijnlijk onder de 20 miljoen kastjes uitkomen, verwacht Richard Speetjens, fondsbeheerder van Robeco Global Consumer Trends Equities.

Geavanceerde software
Hoewel TomTom, Garmin en Mio nog steeds de markt voor navigatieapparatuur domineren - ze hebben 75 procent van de wereldwijde markt in handen - moeten ze uiteraard manieren vinden om de teruglopende inkomsten uit pnd's te compenseren. Dat lukt redelijk, meent Speetjens. "TomTom en Garmin zien hun marktaandeel van in auto's ingebouwde navigatie groeien. Daarnaast onderscheiden ze zich van gratis aanbieders met meer geavanceerde software en een goede service. Ze kunnen bijvoorbeeld ook actuele verkeersinformatie leveren en hun database wordt steeds completer, omdat de eigenaren van navigatiekastjes data terugsturen."
Het is volgens Speetjens de enige manier om te kunnen voortbestaan: "Bedrijven als Google geven gratis software weg. Bedrijven die wèl geld vragen, moeten een unieke asset hebben om te overleven."

Licentie-inkomsten
Voor fabrikanten van navigatieapparatuur is de software interessanter dan de hardware. Hierop vallen hogere marges te behalen. Bovendien levert dit licentie-inkomsten op en die zijn stabieler. Dit staat haaks op het verdienmodel van Google, dat geld moet toeleggen op de navigatie-apps, maar via deze software klanten naar zijn eigen zoekprogramma trekt. Gezien de voordelen van software verschuiven TomTom en Garmin versneld van hardware- naar software-bedrijven. "TomTom bijvoorbeeld haalde vroeger 95 procent van de omzet uit hardware. Dat is nu nog maar 65 procent", zegt Speetjens.

GPS-horloge
Een andere trend waar fabrikanten van navigatieapparatuur op inspelen, is de opmars van draagbare technologie. Zo heeft TomTom vorig jaar een GPS-sporthorloge ontwikkeld, dat is voorzien van meetapparatuur.
Speetjens vindt het nog te vroeg om te zeggen welke bedrijven de markt voor draagbare technologie in de toekomst zullen domineren. "Het is wel belangrijk dat draagbare apparaten iets toevoegen en meer bieden dan de huidige smartphones." Ook hier hangt de mate van succes af van de kwaliteit van de software, meent hij. "Hardware is slechts een verpakking van software. Kijk maar naar smartphones: deze lijken erg op elkaar. Consumenten kiezen op basis van functionaliteit. Partijen met onderscheidende software hebben de beste kaarten in handen."

Robeco Global Consumer Trends Equities belegt o.a. in Google.
De genoemde financiële instrumenten zijn bedoeld om de lezer te voorzien van informatie, maar geen aanbeveling om financiële instrumenten te kopen of verkopen.