Beleggers moeten zich realiseren dat de menselijke psychologie een rol speelt bij het nemen van beslissingen, aldus Paul Craven, expert in behavioral finance. “Een succesvolle belegger is kritisch als het gaat om zijn eigen instinct en aannames.”

Behavioral finance stelt vraagtekens bij de manier waarop traditionele economische modellen ons denken analyseren. Deze modellen stellen dat mensen rationele wezens zijn die bewust beslissingen nemen. “Dat is echter niet het geval. Beslissingen worden continu onbewust genomen en zijn niet rationeel en logisch." Craven laat dit zien aan de hand van drie voorbeelden:

  • Kuddegedrag: we zijn erg gevoelig voor wat andere mensen doen.
  • Conformisme: we vinden het niet prettig een afwijkende mening te hebben.
  • Verankering: we worden soms onbewust beïnvloed door een woord, naam of cijfer.
“We kunnen irrationeel zijn“, zegt Craven. “Dit komt omdat onze voorkeuren zo ingebakken zijn. Er zijn evolutionaire verklaringen voor bepaalde denkwijzes. Maar als het gaat om de financiële markten van de 21e eeuw leidt dit denken vaak tot suboptimale beslissingen.”

Drie manieren om irrationele beslissingen te vermijden
Hoe kunnen beleggers nu voorkomen dat ze impulsief beslissingen nemen. De eerste manier volgens Craven is bewustwording: “Dat is voor een groot deel de oplossing.” De tweede manier is het kritisch onderzoeken van je intuïtieve oordelen: "Waarom denk ik dit? Zou ik het mis kunnen hebben? Speel advocaat van de duivel: verdiep je eens in andere overtuigingen of praat met iemand die met jou van mening verschilt.

Advocaat van de duivel
Warren Buffett van Berkshire Hathaway - één van 's werelds beste beleggers - past bovenstaande manieren met succes toe in de praktijk, aldus Craven. “Buffett praat veel over vooringenomenheid in zijn nieuwsbrieven, en is zich dus zeer bewust van dit fenomeen. Hij is bovendien bescheiden over zijn eigen kwaliteiten en geeft toe dat hij veel fouten maakt. Zijn zakenpartner Charlie Munger speelt de rol van ‘advocaat van de duivel’. Deze voormalige jurist trekt de aannames en beslissingen van Buffett continu in twijfel."

Coaching
De derde manier om goed met intuïtief handelen om te gaan, is coaching. Het zou voor beleggers geen teken van zwakte moeten zijn als je wordt gecoacht, merkt Craven op. “Het is juist een teken van kracht. Alle topsporters hebben een coach. En je hoeft niet per definitie beter te zijn dan de gecoachte om een goede coach te zijn. Neem bijvoorbeeld de golfer Tiger Woods. Hij heeft een coach. Maar deze is bij lange na niet zo goed als Woods. Maar hij kan wel kleine foutjes signaleren. Dus waarom zou een belegger geen coach hebben?"

Behavioral finance helpt op microniveau
“De ‘homo economicus’ bestaat niet”, zegt hij. “Ik ben dan ook niet van mening dat markten efficiënt zijn. Dit betekent niet dat het eenvoudig is om de richting van financiële markten te voorspellen”. “Het is niet zo dat ik alle opvattingen uit de klassieke economie afwijs. Het heeft ons ook heel veel geleerd over de financiële wereld. Maar behavioral finance kan er een nieuwe dimensie aan toevoegen. Op microniveau kan het helpen om te onderzoeken hoe mensen beslissingen nemen.”