De inflatie staat op het laagste punt in 4 à 5 jaar. Goed nieuws voor spaarders, zou je zeggen. Toch houdt de ECB het prijspeil met argusogen in de gaten en wil zij deflatie voorkomen. Hoe erg is deflatie eigenlijk?

Sinds november 2009 is de inflatie in Europa nog niet zo laag geweest als nu: deze bedraagt 0,5 procent en in Nederland zelfs 0,1 procent. Het cijfer is daarmee ver afgedreven van de inflatiedoelstelling van de Europese Centrale bank, van 'dichtbij, maar minder dan 2 procent'. Er wordt zelfs gevreesd voor deflatie. Wat houdt dit in en hoe erg is deflatie eigenlijk?

1. Wat is deflatie?
Bij deflatie wordt ons geld steeds meer waard, omdat de prijzen aanhoudend dalen. Het is het omgekeerde van inflatie.

2. Wat zijn de voordelen van deflatie?
We kunnen voor dezelfde euro meer kopen, dus onze koopkracht stijgt. Ook wordt ons spaargeld meer waard. Landen die al kampen met deflatie, zoals Spanje, Portugal en Griekenland, zien hun concurrentiepositie verbeteren. Ten opzichte van landen met (hogere) inflatie worden hun exportgoederen immers goedkoper en importproducten duurder.

3. Kleven er ook nadelen aan?
Deflatie heeft ook een schaduwzijde. "Landen zien de waarde van de staatsschuld toenemen. Vooral voor landen met hoge schulden is dat problematisch", zegt Léon Cornelissen, chief economist bij Robeco.
Ook mensen die geld hebben geleend, hebben last van deflatie. Zo blijft de hoogte van uw hypotheek gelijk, maar stijgt de lening in waarde. Dat is volgens Cornelissen niet bevorderlijk voor de stemming op de huizenmarkt.
Een ander risico van deflatie is dat consumenten grote aankopen uitstellen, in afwachting van verdere prijsdalingen.

4. Welke instrumenten heeft de ECB om deflatie te voorkomen?
Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank (ECB), heeft aangekondigd alles uit de kast te trekken om de lage inflatie in de eurozone te bestrijden. Dat klinkt daadkrachtig, maar volgens Cornelissen kan hij weinig doen. "Draghi zou de rente verder kunnen verlagen, maar deze is al laag, dus de speelruimte is beperkt."
Een andere optie is de geldhoeveelheid verruimen door staatsobligaties op te kopen. Hiervoor staat de deur inmiddels op een kier, nu de Duitse centralebankpresident Jens Weidmann zijn bezwaren heeft laten varen.
Maar de beste remedie is volgens Cornelissen economische groei. "Dat leidt tot looneisen. De hogere loonkosten worden vervolgens in de prijzen doorberekend en dat wakkert de inflatie aan."
Omdat de economie opkrabbelt en in Zuid-Europa nog extra herstel mogelijk is door verdere hervormingen, verwacht Cornelissen dat de ECB de situatie voorlopig zal aankijken. Hij vindt dat verstandig: "Het is niet goed om nu al met de snoeptrommel rond te gaan. Laat de economie zijn werk maar doen."

5. Hoe groot is de kans op deflatie?
Deflatie vormt volgens Cornelissen pas een probleem als het een gevolg is van een zwakke economie en als de economische situatie naar verwachting niet verbetert. Toenemende werkloosheid, almaar dalende prijzen en achterblijvende economische groei vormen dan een giftige cocktail. "Maar er zijn duidelijk tekenen van herstel in de eurozone te zien en de lonen in Duitsland trekken aan. Dus het zal zo'n vaart niet lopen met de deflatie."