De crisis is nog steeds goed voelbaar in de detailhandel, maar discountwinkels als Primark, Aldi en Action ontspringen de dans. Houdt hun succes na de crisis stand?

Terwijl veel detailhandelszaken zuchten onder de crisis, doen winkelketens in het lagere segment goede zaken. Zo opent de Nederlandse discounter Action elke maand nieuwe filialen in binnen- en buitenland. Budgetwinkelketen Big Bazar, onderdeel van Blokker Holding, zet na een restyling de aanval in op de concurrentie. Ook de Ierse budgetkledingwinkel Primark breidt in hoog tempo uit, terwijl de omzet en winst elk jaar met dubbele cijfers groeien. In de supermarktbranche winnen prijsvechters en outletsupermarkten eveneens terrein.

In een tijdperk waarin veel mensen de broekriem moeten aanhalen, is dat niet zo opmerkelijk. Maar ook onder minder armlastige consumenten zijn discountzaken populair, meent Richard Speetjens, beheerder van het Robeco Global Consumer Trends Equities fonds. "Consumenten zijn zich meer bewust waar ze hun geld aan willen uitgeven. Ze willen bijvoorbeeld meer betalen voor een mobiele telefoon. Bij een gelijkblijvend inkomen, betekent dit dat dan op andere posten, zoals appelsap of schrijfblokken, moet worden bezuinigd."

Dollarwinkels
Prijsvechters profiteren van deze verschuiving. Zo schieten in de Verenigde Staten dollarwinkels – vergelijkbaar met Euroland in Nederland – als paddenstoelen uit de grond. "Dollar General bijvoorbeeld heeft al 10.000 winkels en opent 400 tot 600 nieuwe filialen per jaar", aldus Speetjens. Zij snoepen marktaandeel af van supermarkten in het middensegment.
In de kledingbranche is een vergelijkbare trend te zien. Consumenten kiezen bijvoorbeeld voor een duurdere tas of schoenen en vullen dit aan met goedkope basics. Daar profiteren winkels in het lagere segment van, zoals H&M, Primark en Zara.
Kind van de rekening zijn retailers in het middensegment, die kampen met felle concurrentie. "Het is voor hen lastig om zich te onderscheiden. Het kan alleen met een sterk merk of een lage prijs. In het tweede geval staan de marges onder druk", zegt Speetjens.

Modeflater
Je zou zeggen dat de marges bij discountzaken ook niet hoog zijn, maar dat is volgens de fondsbeheerder een misverstand. "De marges in het lagere segment zijn veelal in lijn of zelfs beter dan in het middensegment. Dat komt omdat ze hun distributiemodel hebben aangepast. Bedrijven als H&M en Zara profiteren van schaalvoordeel, werken heel efficiënt en hebben een flexibel productieproces. Als ze een modeflater slaan, ontvangen ze van hun leverancier binnen enkele weken nieuwe spullen, zodat niet een heel seizoen verloren gaat."
Een ander voorbeeld is de Poolse budgetsupermarktketen Biedronka, onderdeel van het Portugese concern Jerónimo Martins. "Dat bedrijf slaagt erin lage huurcontracten met korte opzegtermijnen af te sluiten. Als een nieuw filiaal niet goed loopt, kan Biedronka daar snel weg."
Een efficiënt businessmodel is juist in het lagere segment van groot belang, benadrukt de fondsbeheerder. "Als de prijzen laag zijn, moet daar op kostengebied iets tegenover staan."

En als de groei aantrekt?
De grote vraag is of discountzaken hun succes kunnen prolongeren als de economische groei aantrekt. Speetjens is ervan overtuigd dat dit gaat lukken. "De crisis heeft lang geduurd. Veel consumenten hebben het discountconcept inmiddels omarmd, waardoor een brede klantenbasis is ontstaan. Daarnaast blijven budgetwinkels profiteren van de malaise in het middensegment."