De vastgoedmarkt verkeert al lang in zwaar weer. Toch zijn er lichtpuntjes. Zo neemt bijvoorbeeld de vraag naar duurzame kantoorgebouwen toe. Dat biedt mogelijkheden, voor architecten en beleggers.

“Een duurzaam kantoorgebouw is meer dan een schoenendoos met een zonnepaneel of een plaggendak”, zegt architect Huib van Zeijl*). “Natuurlijk speelt terugdringen van energieverbruik een belangrijke rol, maar duurzaam ontwerpen betekent ook dat je de complete bouwtechniek onder de loep neemt. Bij het ontwerp houd je er al rekening mee dat het gebouw over vijftig jaar misschien wordt afgebroken. Hoe haal je het dan uit elkaar op zo’n manier dat er geen afval overblijft maar dat alle gebruikte materialen weer hergebruikt kunnen worden? In de bouw zijn we nog niet zo ver als in de ultieme cradle-to-cradle-filosofie, maar we maken stappen. Je moet demontabel kunnen bouwen en die gedachte is niet verankerd in de Hollandse traditie van massiefbouw, waarin alles onlosmakelijk aan elkaar wordt gestort”

“Je ziet dat het ziekteverzuim in duurzame gebouwen structureel daalt. Dan heb ik het over gebouwen waar veel daglicht binnenkomt, waar mensen naar buiten kunnen kijken en waar ze de seizoenen kunnen ervaren, ook als ze binnen zitten. Een duurzaam kantoorgebouw sluit zoveel mogelijk aan bij het bioritme van de medewerkers. Rijkswaterstaat gebruikt zelfs op sommige locaties al speciale daglichtlampen die voor de lunch een ander licht geven dan na de lunch.” Nog mooier is het om daglicht al in de basis van je gebouwontwerp mee te nemen.

“Om daglicht en warmte naar believen te kunnen weren of juist binnen te laten, moeten gevels kunnen reageren. Voor deze intelligente gevels worden veel lichte materialen en kunststoffen gebruikt in plaats van statische steenachtige materialen, . Het gebruik van high-tech materialen staat in de bouw nog in de kinderschoenen als je het vergelijkt met de vliegtuigindustrie of de zeilsport. In Nederland zijn we gewend aan zware bouw. Als we onze nieuwe gebouwen neerzetten met de helft van het huidige gewicht, besparen we alleen al aan productie-energie en transport zoveel dat we de doelstellingen van Kyoto goeddeels gehaald hebben , rekende een Eindhovense bouwprofessor ons tien jaar geleden al voor. Duurzame bouw maakt slim gebruik van bouwelementen die er al zijn. Waarom aparte luchtkanalen aanleggen als je ook gebruik kunt maken van de profilering in een bestaand materiaal?”

Duurzaam is geen duurkoop
“Ik denk dat duurzaam bouwen in aanleg iets duurder is dan de klassieke manier van bouwen, vooral als je het goed wilt doen. Maar als je de exploitatie erbij neemt, is het altijd goedkoper. Het heet niet voor niets ‘duurzaam’. De crisis heeft de ontwikkelingen vertraagd, maar de komende tien jaar gaat duurzaam bouwen een enorme vlucht nemen, dat weet ik zeker.”

*)Huib van Zeijl won met zijn bureau Équipe de ARC12 voor duurzame architectuur en BNA Gebouw van het Jaar (regio Zuid), werd onder meer genomineerd voor de internationale WAN-award (WAN = World Architecture News, red.) en kreeg van de gemeente en de Universiteit van Tilburg de Social Innovation Award voor de onconventionele en op innovatie gerichte aanpak in Bouwteam +, een samenwerkingsvorm die werd ingezet in een aanbesteding.