Lange tijd gold Brazilië als een succesnummer binnen de groep van opkomende economieën. Hoge economische groei ging gepaard met afnemende armoede en minder inkomensongelijkheid. Het land ontwikkelde zich tot de zevende economie van de wereld. Het land  stond prominent in het rijtje van de BRIC’s (Brazilië, Rusland, India en China), grote landen met een snelgroeiende economie. Maar nu bevindt Brazilië zich in zwaar weer.

Na 2010 is de groei ingezakt. Sterke inmenging van de overheid in de economie, lage investeringsniveaus en dalende grondstoffenprijzen begonnen de Braziliaanse economie parten te spelen. Sinds kort bevindt het land zich in een recessie. Ondanks inspanningen van de centrale bank, bedraagt de inflatie nu 7,7%, het hoogste niveau sinds 2005.
Daniela da Costa-Bulthuis belegt als portfoliomanager in aandelen in emerging markets. Zij volgt de ontwikkelingen in haar geboorteland op de voet. “Een slecht functionerend belastingstelsel, bureaucratie, corruptie en een inflexibele arbeidsmarkt zetten een rem op de bedrijfsinvesteringen en beperken de productiviteit. Deze structurele zwaktes werden gecamoufleerd tijdens de grondstoffenhausse. Nu hebben ze toch impact op de groei. Daarnaast zijn er acute problemen die aangepakt moeten worden. De overheidsschuld is door verkeerd beleid sterk opgelopen en bedraagt nu ruim 60% van het bbp*. De schuldratio kan nog verder oplopen als er geen einde komt aan de explosieve stijging van het begrotingstekort.”

Niet alles is kommer en kwel. Da Costa-Bulthuis noemt als sterke kanten van de Braziliaanse economie het gediversifieerde karakter en de diepgewortelde democratie. “Minister van Financiën Levy voert het juiste beleid om het vertrouwen te herstellen; de maatregelen zijn orthodox. Hij snijdt in de overheidsuitgaven en verhoogt de belastingen. Probleem is de weerstand van de bevolking. De ontevredenheid over de regering is groot vanwege de economische situatie en de corruptieschandalen. President Rousseff levert niet wat zij in de verkiezingscampagne beloofde. Haar kiezers voelen zich bedrogen.”

Tijdens de verkiezingscampagne vorig jaar waarschuwde Dilma Rousseff dat volledige werkgelegenheid, hogere lonen en ruimere uitkeringen in gevaar zouden komen als de plannen van de neoliberale oppositie zouden worden uitgevoerd. Nu, na haar herverkiezing, loopt de werkloosheid op en kampen steeds meer consumenten met hoge schulden. Da Costa-Bulthuis: “Als Brazilië deze periode goed doorkomt, kan de economie volgend jaar herstellen, hoewel  de situatie  fragiel is. Rousseff kan niet de publieke opinie tegemoet komen en tegelijkertijd het juiste beleid voeren. Je kunt de huidige situatie omschrijven als het probleem van het te korte laken. Trek je het omhoog dan heb je blote voeten. Wil je je voeten warm houden, dan heeft je bovenlijf een probleem. Het is onduidelijk welke weg Brazilië zal inslaan.”

*bbp= bruto binnenlands product