In deze rubriek belicht Lukas Daalder op geheel eigen wijze de meest interessante, informatieve en intrigerende grafieken uit de financiële wereld.

De geruchten dat de Amerikaanse economie aan de vooravond staat van een recessie blijken nogal hardnekkig. Maar zijn ze ook reëel?
graph-of-the-week1.jpg

http://uk.businessinsider.com/us-manufacturing-activity-in-recession-2015-9

De onrust op de aandelenmarkten houdt aan en dat werkt het ‘wat-weet-de-markt-dat-wij-niet-weten’-gevoel weer eens stevig in de hand. Historisch gezien verzwakken aandelenmarkten gemiddeld genomen drie maanden vóór de start van een recessie, dus is de huidige onrust niet een teken dat we op een recessie afstevenen? De beren zien zich daarnaast ook nog eens gesterkt door het sterke oplopen van de risicopremie in de markt voor Amerikaanse bedrijfsobligaties, een teken dat er meer aan de hand moet zijn dan slechts een tijdelijke verzwakking. De stieren daarentegen verweren zich –terecht overigens - met de opmerking dat niet elke beurscorrectie een voorloper is van een recessie en dat er nog steeds sprake is van een stevige banengroei, dus wat zeurt men nou?

Enter de grafiek hierboven. Die laat de ontwikkeling van de Amerikaanse manufacturing sector – de verwerkende industrie - op kwartaalbasis zien. Weliswaar wordt er gebruik gemaakt van de Amerikaanse manier van presenteren (een kwartaalcijfer opblazen tot een jaarcijfer), dus de daling van -10% ziet er dreigender uit dan het in werkelijkheid is, maar toch: die twee negatieve blokjes aan het einde van de grafiek laten verder weinig aan de verbeelding over. De Amerikaanse verwerkende industrie heeft het zwaar en als je de klassieke definitie van een recessie hanteert (twee kwartalen van negatieve groei achter elkaar), kun je moeilijk anders concluderen dat die recessie toch wat waarschijnlijker lijkt dan sommige het doen voorkomen.

Probleempje
Er is echter één probleem: ik kan die grafiek niet reproduceren. Als ik bij de online database van de Fed zoek op manufacturing sector en de data download, kom ik op deze grafiek uit.

graph-of-the-week2.jpg
https://research.stlouisfed.org/fred2/series/OUTMS

Het lijkt er een beetje op, maar ook niet meer dan dat. De uitslagen zijn anders, kleiner en – niet onbelangrijk - er zijn geen twee negatieve blokjes aan het einde van de grafiek. Ik geef gelijk toe, dat de grafiek duidelijk laat zien dat het huidige herstel alles behalve krachtig is, maar een recessie kan je het toch moeilijk noemen. De huidige situatie lijkt wat dat betreft enigszins op het geen we in 2012 zagen: een negatief kwartaal gevolgd door een zwak herstel. Geen hosanna, maar ook zeker geen recessie…

Afschrijven, dus? Hoewel dat uiteraard de makkelijkste conclusie zou zijn, zat het me wel dwars dat die grafiek niet klopte. Ik kon me moeilijk voorstellen dat die grafiek zo maar uit het niets bedacht was, dus ging op zoek naar een mogelijk alternatief. Na enig zoeken kwam ik op de volgende grafiek uit, die de industrial production laat zien. Ook hier kloppen de uitslagen niet met die eerste grafiek, dus ook nu kijken we kennelijk naar andere onderliggende data, maar wat nu wel duidelijk terugkomt, zijn die twee negatieve kwartalen aan het einde.

graph-of-the-week3.jpg
https://research.stlouisfed.org/fred2/series/IPB50001SQ#

Welke grafiek klopt er nu? Op zich allemaal, vermoed ik, hoewel het me dwars blijft zitten dat ik die eerste grafiek niet kan nabootsen. Manufacturing production is een deelindex van de bredere Industrial production, die niet alleen de verwerkende industrie bekijkt, maar daarnaast ook mijnbouw en nutsbedrijven meeneemt. Weliswaar is het gewicht van die laatste twee componenten veel kleiner (gecombineerd naar schatting 20%), maar dat kan desondanks de totale industrial production naar beneden trekken als er grote uitschieters zijn. En laat dat nou juist in de mijnbouw het geval zijn:

graph-of-the-week4.jpg
https://research.stlouisfed.org/fred2/series/IPMINE#

De achterliggende oorzaak laat zich raden: de sterke daling in de prijzen van diverse grondstoffen, die ertoe heeft geleid dat de productie sterk is teruggebracht.

Dus … Als de bredere index van industrial production inderdaad een daling laat zien van twee kwartalen, moeten we dan concluderen dat we toch op een recessie afstevenen? Nou, nee. Onderstaande grafiek laat zien hoe groot het belang van de verwerkende industrie voor de totale Amerikaanse economie is. Ik geef toe dat die grafiek niet echt up to date is, maar de strekking is denk ik wel duidelijk: het directe belang is over de afgelopen 70 jaar behoorlijk afgenomen. De dienstensector is vele malen dominanter.

graph-of-the-week5.jpg
http://www.economonitor.com/thoughtsacrossatlantic/2013/03/14/will-the-boom-in-u-s-energy-production-bring-back-manufacturing-jobs/

Bovendien moeten we ook bedenken waar die daling van de mijnbouwproductie precies vandaan komt: de sterke daling van de olie- en grondstoffenprijzen. Negatief voor de olieboer, zeker, maar een duidelijke opsteker voor een veel grotere groep: de Amerikaanse consument.

En mocht u twijfelen aan het belang van de Amerikaanse consument nog even een uitsmijter:

graph-of-the-week6.jpg
http://uk.businessinsider.com/bulls-excited-us-consumers-despite-china-2015-9