In deze rubriek belicht Lukas Daalder op geheel eigen wijze de meest interessante, informatieve en intrigerende grafieken uit de financiële wereld.

De vraag waar je tegenwoordig nog een beetje aardig rendement kan halen, is zeker actueel. Aandelen, vastgoed, of dan toch maar hedge funds, private banking of bank loans? Voor veel mensen is dat veel te ver van hun bed, dus dat roept de vraag op of er geen andere leuke alternatieven zijn.


Doet wijn het beter dan aandelen of vastgoed? 
http://uk.businessinsider.com/values-of-wine-stamps-and-art-since-1900-2015-11


Enter bovenstaande grafiek. Postzegels, kunst en wijn. Er komt geen Engelse term aan te pas, iedereen heeft er een beeld bij waar het over gaat en je kunt er nog in beleggen ook! Of althans, dat is wat deze grafiek lijkt te suggereren. Wat je ziet is de waardeontwikkeling van de verschillende categorieën, afgezet tegen de meer traditionele beleggingen als aandelen en obligaties. Let hierbij wel op: het gaat om reële rendementen (gemeten in ponden), wat gelijk verklaart waarom je in de periode 1940-1980 een negatief rendement op obligaties had behaald.

Beter reëel rendement
Wat blijkt? Wijn, postzegels en kunst hebben een beter reëel rendement behaald dan obligaties en kas! Beleggen in wijn: dat is ook nog eens een stuk lekkerder dan je geld op een internetspaarrekening te zetten, toch? Voordat we nu allemaal naar de supermarkt rennen om wat wijn in te slaan, toch even wat punten om in gedachte te houden. Om te beginnen met die lijn die je ziet. Volgens het rapport waar de grafiek uit afkomstig is, gaat het hier om de prijsontwikkeling van vijf specifieke Bordeaux Premier Crus, waarvan de prijzen sinds 1900 zijn bijgehouden. Niet bepaald een wijn die je eventjes bij de supermarkt uit het schap haalt dus. 

Prijsontwikkeling is iets anders dan rendement
Maar dat is uiteraard niet het enige probleem. Wat die lijn laat zien is de prijsontwikkeling van die specifieke wijnen, maar dat geeft niet gelijk ook je rendement weer. Dat klinkt wellicht als gegoochel met woorden, maar het is vrij simpel te begrijpen op basis van een ander voorbeeld. Stel voor het gemak dat de rode lijn de prijs van sperziebonen weergeeft, gemeten sinds 1900. Die prijsontwikkeling is dan zeker niet gelijk aan het rendement dat je hebt behaald: de sperziebonen die je in 1900 koopt, zijn in 1904 allang niet meer eetbaar en al zeker niet meer te verkopen voor de prijs van de nieuwe bonen. Die prijsontwikkeling zegt dus weinig over het rendement dat je wellicht had kunnen behalen: alleen als je gedurende de hele periode koopt en verkoopt, is er wellicht winst te maken.

Langer houdbaar
Nou zijn die wijnen weliswaar wat langer houdbaar, maar of de Bordeaux van 1900 momenteel nog te drinken is, of ook te verkopen is op een prijs in de buurt van die rode lijn, kun je je sterk afvragen. Zelfs als dat wel het geval zou zijn, dan nog geeft het je rendement niet weer: je hebt die wijn wel even 115 jaar in een perfecte kelder moeten bewaren en die kosten van die kelder zal ook in de berekening moeten worden meegenomen.

Rol-rendement
Gegeven het bederfelijke karakter van wijn, is de prijsontwikkeling dus iets anders dan het rendement. Op zich heeft wijn wat dat betreft ook wel wat weg van de grondstoffenmarkt: je kunt de prijsontwikkeling laten zien, maar als je er echt in belegt, moet je ook rekening houden met het doorrollen van posities: je verkoopt de oudere wijn en koopt daar nieuwere versies voor terug. Dit rol-rendement kan positief zijn, maar kan ook negatief zijn. Dat is aan deze grafiek niet af te lezen.

Aanhouder
Nou kan ik me voorstellen dat dit niet voldoende is om de echte wijnenthousiast ervan te weerhouden om van nu af aan in wijn te beleggen. Het kost wat moeite: veilingen aflopen, wat investeren in een kelder, ijzeren zelfbeheersing –niet onbelangrijk- maar dan heb je van je hobby ook wel gelijk je belegging weten te maken. Klinkt aantrekkelijk, en ik wil ook zeker niemand van dat pad afbrengen, maar vervolgens liep ik tegen de volgende grafiek aan:
 
Doet wijn het beter dan aandelen of vastgoed?
Doet wijn het beter dan aandelen of vastgoed?
Doet wijn het beter dan aandelen of vastgoed?
http://www.bloomberg.com/news/articles/2015-11-12/classic-car-broker-s-k500-index-helps-collectors-gauge-the-market

Wijn is weliswaar niet de hekkensluiter in dit rijtje, maar met een gemiddeld negatief ‘rendement’ van 2% over de laatste drie jaar, schiet het er als belegging toch ook weer niet zo positief uit … Ik heb het woord rendement maar tussen aanhalingstekens gezet, want het is me niet helemaal duidelijk waar ik naar zit te kijken. Het gaat om de Live-ex 100 index, waar zelfs een heuse website van bestaat. Volgens de omschrijving wordt hierbij niet gekeken naar alleen 5 Grand Crus, maar naar de 100 ‘meest gezochte’ wijnen. Op Bloomberg lees ik dat de index een gewogen combinatie is van ‘prijs, productie en schaarste’, waarmee het voor mij een beetje een ongrijpbaar gebeuren wordt. Het koersverloop van deze index ziet er als volgt uit:

Doet wijn het beter dan aandelen of vastgoed?

En inderdaad: als we deze graadmeter mogen geloven is het momenteel een beetje sappelen in de wijnmarkt. Na de piek in 2011 is de index alleen maar naar beneden gegaan.

Voldoende andere alternatieven
Niet getreurd overigens, want zoals de middelste grafiek al heeft laten zien er zijn voldoende andere alternatieven in de aanbieding. Wat te denken van klassieke auto’s! Toch die Peugeot van mijn moeder maar eens laten taxeren…

Lukas Daalder is Chief Investment Officer Investment Solutions bij Robeco.