De toenemende volatiliteit op de financiële markten zorgt voor onrust bij sommige particuliere beleggers. Dat is niet nodig; volatiliteit hoort erbij.

Strategen verwachten dat de volatiliteit op de wereldwijde financiële markten in 2015 zal toenemen. De oorzaak ligt in de onzekerheid bij beleggers over het monetair beleid van de belangrijkste centrale banken en de opgelopen waardering van de verschillende beleggingscategorieën. De hevigere koersuitslagen kunnen particuliere beleggers afschrikken. Voor de belegger die zijn emoties de baas is, kunnen de meer beweeglijke markten echter uiterst aantrekkelijk zijn. Vier belangrijke inzichten over volatiliteit op een rij.

1. Volatiliteit is van alle tijden
Wie de financiële markten op lange termijn bestudeert, ziet dat volatiliteit iets van alle tijden is. Door de werking van ons brein zijn we echter geneigd volatiele perioden in het verleden snel te vergeten. Dat wordt vergemakkelijkt door het feit dat volatiele perioden in beursgrafieken op termijn niet meer opvallen. De uitslagen vormen door de hoeveelheid koersdata op lange termijn immers een ogenschijnlijk rechte lijn omhoog. Niet in de laatste plaats omdat marktcorrecties meestal weer snel worden gevolgd door koersstijgingen. Zelfs in extreme omstandigheden – zoals na de sluiting van de beurzen na 9/11 en de beurscrash in 1987 – wisten de financiële markten de weg omhoog relatief snel weer te vinden.

2. Volatiliteit hoort erbij
Op- en neergaande koersen horen erbij, zo weten professionele beleggers. Financiële markten die lange tijd achtereen sterk stijgen, zijn voor hen reden tot ongerustheid. De Amerikaanse econoom Hyman Minsky ontdekte al in de vorige eeuw dat een lange periode van stabiliteit op de financiële markten vaak tot excessen leidt, omdat het steeds riskanter gedrag van beleggers uitlokt. Het uiteenspatten van een bubble op de aandelenmarkten wordt daarom ook wel een Minsky Moment genoemd.

3. Volatiliteit wordt gevoed door sentiment
Koersontwikkelingen van aandelen, sectoren of indices worden lang niet altijd bepaald door fundamentele ontwikkelingen, maar komen vaak voort uit kuddegedrag van beleggers. Versterkt door sentiment. Een fonds of aandeel of zelfs brede index waarover veel wordt gepraat, stijgt snel in populariteit. Als een markt stijgt of daalt, vrezen beleggers dat anderen meer informatie hebben dan zij. Dit zorgt voor een sterke impuls om mee te doen met de horde. Door wisselende emoties – zoals angst of euforie – kan de visie snel omslaan en neemt de beweeglijkheid toe.

4. Volatiliteit zorgt voor interessante aankoopmomenten
Ervaren beleggers maken gebruik van door sentiment gedreven beurzen om aandelen of indices te kopen waarvan de koersen geen goede afspiegeling van de werkelijke waarde meer zijn. De koersen die tot stand komen, hoeven maar weinig te maken te hebben met de werkelijke waarde van de onderliggende effecten. Op lange termijn zijn het echter omzet en winst die de prestaties van aandelen bepalen.