In deze rubriek belicht Lukas Daalder op geheel eigen wijze de meest interessante, informatieve en intrigerende grafieken uit de financiële wereld.

Soms kom je een grafiek tegen, die volledig lijkt te kloppen met wat je zou verwachten. Maar klopt het ook echt?

 Ontwikkeling aandelenkoersen in VS                    Ontwikkeling BBP* in VS
 en Eurozone (2007–2014)                                    en Eurozone (2007-2014)

Groei en rendement
 
*BBP: bruto binnenlands product, de totale geldwaarde van alle in een land geproduceerde goederen en diensten gedurende een bepaalde periode (meestal een jaar).

De grafieken zijn simpel, eenvoudig te begrijpen en lijken ook nog eens heel erg logisch. Links zien we de ontwikkeling van de aandelenkoersen van de VS (S&P500, de blauwe lijn) en de Eurozone (FTSE Eurofirst 300, de rode lijn). Rechts zien we hetzelfde, maar dan voor groei van de reële economie van beide blokken.

Sterkere uitslagen aandelenbeurzen
Zeker, de assen van beide grafieken zijn totaal verschillend, maar dat is ook niet vreemd: zoals we sinds het begin van het jaar weer eens ondervonden hebben, laten aandelenbeurzen doorgaans sterkere uitslagen zien dan de onderliggende economie. Interessanter is echter dat het patroon van beide grafieken ruwweg overeenkomt. De boodschap is even simpel als begrijpelijk: hogere groei in de VS heeft tot een beter rendement geleid in aandelen. Niets mis mee, kraakhelder.

Kanttekening
Toch voel ik de noodzaak om een kanttekening te maken. Hoewel er niets mis is met het bovenstaande verband, kan het tot de verkeerde conclusie leiden dat beleggen eigenlijk heel simpel is. Zolang je de relatieve groeiverschillen goed inschat, zie je dat vanzelf terug in de relatieve rendementen. Maar zo simpel is het niet. Om dat duidelijk te maken laat ik twee grafieken zien van de tien jaar vóór 2007. De economie zag er toen zo uit:

Ontwikkeling BBP in VS en Eurozone (1995-2006)

Groei en rendement
 
Gestaag opgaande lijnen, waarbij de VS per saldo wederom beter uit de bus komt dan de Eurozone. De beurs liet in die periode echter een heel ander beeld zien:

Ontwikkeling aandelenkoersen in VS en Eurozone (1995-2006)

 Groei en rendement

Geen gestage stijging en ook bijna geen relatieve outperformance van de VS, wat je op basis van de groei wellicht wel verwacht had.

Waslijst van redenen
Er is een hele waslijst aan redenen te verzinnen waarom de relatieve ontwikkeling van de beurs van een land niets met de relatieve groei van de onderliggende economie te maken hoeft te hebben. Ik noem er een aantal.

BBP-groei ≠ winstgroei
Met uitzondering van aandelen als Amazon is niet de omzet, maar de winst de drijvende kracht achter de koersontwikkeling is. Zodra je dus omzetgroei krijgt zonder winstgroei, kan de beurs dat volledig naast zich neerleggen. China is een goed voorbeeld van torenhoge omzetgroei, maar slechts zeer beperkte winstgroei. Puur kijkend naar BBP-groei had je een jaarlijkse outperformance van een procent of 8 verwacht.

Winst ≠ BBP
Lijkt hetzelfde punt, maar het gaat hier om iets anders. Europese aandelen halen een belangrijk deel van hun winst niet uit de Eurozone, maar in opkomende landen of de VS. Door alleen naar de groeiverschillen van twee regio’s te kijken, doe je geen recht aan de onderliggende dynamiek.

Waardering
De grafiek van de beursontwikkeling van de jaren negentig valt samen met de zeepbel in technologie-aandelen. De beurs liep toen sterk op, op basis van onrealistische verwachtingen, en viel ook weer evenhard terug. Hoewel het verband tussen winstgroei en rendement op de hele lange termijn redelijk stand houdt, kan dat over een periode van tien jaar volledig genegeerd worden.

Inflatieverschillen
We kijken hier naar de ontwikkeling van nominale beurskoersen en vergelijken die met reële economische groei. Strikt genomen is het mogelijk dat bijvoorbeeld de VS een veel hogere inflatie heeft, die tot uitdrukking komt in een (optisch) gunstigere beursontwikkeling.

Dividenden
We kijken hier naar de prijsontwikkeling van twee beurzen, maar je rendement hangt mede samen met het dividend dat wordt uitgekeerd. Als er een regio is die structureel hoger dividend uitkeert (zoals dat in Europa het geval is), is het logisch dat de prijs/performance-standaard achterblijft.

En zo vergeet ik er vast nog een paar. Al met al is het een heel mooi verband, maar het lijkt eerder toeval dat die grafieken er zo mooi uitzien, dan dat dit gangbaar is.