Uit allerlei onderzoeken blijkt dat Nederlanders noeste spaarders zijn, in absolute zin én in vergelijking met andere volken. We zitten op een enorme berg spaargeld, ook al levert dat de laatste tijd nauwelijks rente op. We spelen over de hele linie liever op safe, want slechts een kwart van onze landgenoten heeft een voorkeur voor beleggen. Hoe zit dat?

De berg Nederlands spaargeld bedraagt momenteel zo’n EUR 350 miljard en wordt nog steeds hoger. In 2009 stond de teller nog op EUR 250 miljard. De gemiddelde Nederlander heeft ongeveer 28.000 euro aan spaargeld, maar lang niet iedereen heeft zoveel spaargeld. De hoeveelheid spaargeld in Nederland is namelijk scheef verdeeld. Een kwart van de Nederlanders heeft 1.000 euro of minder aan spaargeld. Daartegenover staan de 25 procent Nederlanders met de hoogste vermogens. Die hebben 39.000 euro of meer aan spaargeld (bronnen: CBS, DNB, spaarrente.nl).

Gemiddeld sparen Nederlanders 216 euro per maand, maar de onderlinge verschillen zijn groot. Zo heeft 12 procent van de Nederlanders geen spaarrekening. Van de huishoudens die wel sparen, spaart 40 procent onregelmatig en 27 procent spaart een vast bedrag per maand (bron: geld.nl).

Waarom sparen?
Bij sparen spelen drie motieven:
  1. Het zekerheidsmotief. Mensen zetten geld opzij om iets achter de hand te hebben wanneer zij dit nodig hebben ergens in de toekomst. Het gespaarde geld heeft dus nog geen concrete bestemming.

  2. Het doelmotief. Vanuit dit spaarmotief zetten mensen geld opzij om een concrete aanschaf te gaan doen. Voorbeelden waarvoor veel mensen sparen zijn een andere auto, een verre vakantie of een kleine verbouwing.

  3. Het vermogensmotief. Sommige mensen zetten geld opzij om het vermogen door middel van de rente die ze ontvangen te laten stijgen.  Gedurende een economische crisis gaan meer en meer mensen over tot het sparen van geld vanuit het zekerheidsmotief. In de huidige tijd is deze trend in Nederland ook goed merkbaar. In vele gevallen wordt er gewacht met het doen van grote uitgaven totdat er weer vertrouwen is in de economie. Mensen kiezen er liever voor om een extra potje met geld achter de hand te houden voor tijden dat ze het goed kunnen gebruiken.

Rente en inflatie
Als je spaart, kan je vermogen groeien door steeds meer in te leggen, en door rente, al is die rente op dit moment erg laag. Toch is de afgelopen decennia de rente (mede door het rente-op-rente-effect) belangrijk geweest voor de aangroei van je vermogen. Maar er is ook nog zoiets als inflatie. Er is een belangrijke relatie tussen inflatie en rente: hoe hoger de inflatie, hoe hoger de rente. Een rente van 10% gaat zelden samen met een inflatie van 1%.