Dat de pensioenregelingen flink versoberd zijn, is voor de meeste Nederlanders helder. Welk effect heeft dit op het pensioeninkomen straks? Dat is vaak niet duidelijk, zegt pensioenspecialist Tom Steenkamp van Robeco.

"Mensen kunnen een verkeerd beeld hebben van wat ze straks aan pensioen krijgen”, weet Tom Steenkamp, directeur Investment Research van Robeco en hoogleraar in de Beleggingsleer aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Middelloonregelingen

“Kleine inschattingsfouten kunnen voor onaangename verrassingen op pensioenleeftijd zorgen”, zegt Steenkamp. “Zo gaan veel werknemers ervan uit dat ze bij pensionering ongeveer 70 procent van hun laatstverdiende loon ontvangen. De meeste pensioenregelingen in Nederland zijn echter middelloonregelingen. Dat is een pensioenregeling waarbij het pensioen gebaseerd is op het gemiddeld verdiende salaris. Hierdoor kan het uiteindelijke pensioen aanzienlijk lager uitvallen dan gedacht."

Aanpassingen nodig om pensioenstelsel betaalbaar te houden

Steenkamp benadrukt het belang voor Nederlanders om tijdig inzicht te krijgen in eventuele pensioentekorten. Hij verwacht dat aanpassing van pensioenregelingen nodig blijft om het pensioenstelsel betaalbaar te houden. “Om het inkomen op pensioendatum op het gewenste niveau te krijgen, zullen mensen steeds vaker zelf de regie moeten nemen.”

Toekomstbestendige pensioenoplossing

Steenkamp is nauw betrokken bij het ontwikkelen van een toekomstbestendige pensioenoplossing in Nederland. Dat is nodig, want het huidige pensioenstelsel sluit zoals bekend niet goed aan op onder meer het toenemend aantal gepensioneerden door de vergrijzing. “De maatregelen die worden genomen om de pensioenen beter betaalbaar te maken, treffen vooral de mensen die nu pensioen opbouwen”, zegt Steenkamp. “Er wordt steeds meer risico bij de werknemer neergelegd. Er is weinig ruimte voor solidariteit tussen actieve deelnemers en gepensioneerden binnen de werknemerspensioenen. Actieve deelnemers en werkgevers zijn de afgelopen jaren steeds meer premie gaan betalen. Het verhogen van de premies werkte lange tijd goed als instrument om tegenvallers bij pensioenfondsen op te vangen. Het premieplafond lijkt echter bereikt, werknemers en werkgevers kunnen en willen niet meer premie betalen.”

Mogelijkheden aanvullend pensioen

Steenkamp verwacht niet dat er op korte termijn een eind komt aan de versobering van de pensioenregelingen. Zo daalt de pensioenopbouw en wordt de pensioendatum periodiek aangepast aan de levensverwachting.
“Het is daarom zaak je tijdig te verdiepen in de mogelijkheden om zelf aanvullend pensioen op te bouwen. Eventuele tekorten kunnen worden opgevangen door te sparen, te beleggen of misschien zelfs wat langer door te werken.’ Wie dat laatste niet wil, doet er goed aan tijdig vermogen op te bouwen om tekorten aan te vullen. Verschillende kleine bedragen kunnen op de lange termijn ongemerkt een behoorlijk bedrag opleveren. Hoe langer de horizon tot aan de beoogde pensioenleeftijd, hoe langer het vermogen bovendien heeft om te groeien.”