Inflatie tast ons spaargeld aan. Maar er zit ook een positieve kant aan inflatie. Bestaande schulden worden minder waard.

De inflatie loopt de laatste tijd op. Zeker met de huidige lage rentestand pakt dat vervelend uit voor spaarders. Zij zien hun vermogen slinken. Maar inflatie heeft ook een positieve kant. Vijf effecten van inflatie op een rij.

1. Onze koopkracht daalt
Als onze euro minder waard wordt, kunnen we voor hetzelfde geldbedrag minder kopen. Veel inkomens zullen bij een oplopende inflatie niet direct meestijgen, omdat cao-lonen vaak voor langere tijd zijn vastgelegd. Wie in dat geval niet wil interen op zijn vermogen, zal de broekriem moeten aanhalen.
Als ons inkomen wèl meestijgt, lopen we het risico dat de inflatie uiteindelijk verder oploopt. Werkgevers zullen de hogere loonlasten waarschijnlijk doorberekenen in de prijzen. Als alles duurder wordt, zal dat weer leiden tot nieuwe looneisen, hogere lonen, verder oplopende prijzen, enzovoort. Dit noemen we een loon-prijsspiraal.
Ook bedrijven kunnen een oplopend prijsniveau in hun portemonnee voelen. Ondernemingen die prijsafspraken hebben gemaakt met afnemers of die niet in staat zijn de prijsstijgingen volledig door te berekenen aan hun klanten, zien hun winstmarge dalen.

2. Ons spaargeld wordt minder waard
Inflatie tast de waarde van ons spaargeld aan. Op dit moment, bij een inflatie van 2,8 procent en een spaarrente die veelal onder de 2 procent blijft steken, slinkt ons vermogen. Dit kan ertoe leiden dat mensen die eigenlijk voor de toekomst zouden willen sparen, hun geld eerder gaan uitgeven. Of dat beleggen aantrekkelijker wordt, want dit levert op langere termijn vaak een hoger rendement op, al kleven daar ook risico’s aan.

3. De concurrentie wordt zwaarder
Als Nederlandse exportgoederen duurder worden en importproducten goedkoper, verslechtert onze concurrentiepositie. Dit tast de economische groei aan. Hoe ernstig de gevolgen zijn, hangt wel af van de inflatieniveaus bij onze handelspartners. Als bijvoorbeeld Duitsland kampt met een evenhoge of nóg hogere inflatie, vallen de gevolgen voor Nederland mee.

4. Lenen wordt duurder
Bij een oplopende inflatie zullen hypotheek- en kredietverstrekkers als compensatie de rentetarieven verhogen. Hierdoor wordt lenen duurder. Huizenbezitters met een hypotheek met een variabele rente of een hypotheek waarvan de rentevaste periode afloopt, zien hun maandlasten toenemen. Een hogere rente heeft uiteraard ook gevolgen voor bedrijven die een lening willen afsluiten voor investeringen. Zij zien hun kosten toenemen en ze hebben minder ruimte om te investeren. Dat remt de economische groei af.

5. ... maar bestaande leningen slinken
Huizenbezitters die al een hypotheek hebben afgesloten en de rente voor langere tijd hebben vastgezet, profiteren juist van een oplopende inflatie. De hoogte van de hypotheek blijft gelijk, maar de lening wordt minder waard. Dit tot ongenoegen van banken en hypotheekverstrekkers, die de waarde van hun leningen juist zien dalen. Een oplopende inflatie kent dus zowel verliezers als winnaars.