“Kun je een salarisstrook ontcijferen?”, “Kun je een factuur lezen?” en “Kun je bepaalde uitgaven plannen?” Lastige vragen voor volwassenen, laat staan voor pubers. Een vak ‘Financiële kennis’ op de middelbare school zou kunnen helpen bij dit soort vaardigheden, maar wordt helaas niet gegeven. En dus moeten ouders praktisch zijn en zelf aan de slag met financieel opvoeden.

Onlangs heeft de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) een onderzoek gedaan naar de financiële geletterdheid van jongeren. Financiële geletterdheid is de kennis die je nodig hebt om op financieel gebied deel te nemen aan de samenleving. Zo’n 48.000 vijftienjarigen in vijftien landen deden mee aan het onderzoek en Nederland eindigde in de top 5.

Stand van financiële kennis onder jongeren
In Nederland haalt 1 op de 5 vijftienjarigen niet het gewenste basisniveau. En nog eens een vijfde blijft op dat basisniveau steken, aldus Gerjoke Wilmink van het NIBUD (Nationaal Instituut voor Budgetontwikkeling). Zij maakt zich zorgen, want jongeren met slechte financiële kennis groeien volgens haar op tot volwassenen met “beroerd geregelde geldzaken”. Gelukkig ziet het NIBUD ook dat bijna twee vijfde van de onderzochte leerlingen goed tot zeer goed heeft gescoord. Deze leerlingen verkeren veelal in een betere sociaaleconomische situatie.

Maak je kind financieel vaardig: vier tips*
Tip 1: Zorg voor financiële kennis én vaardigheden
Er is een duidelijke samenhang tussen financiële kennis en goed met geld om kunnen gaan. Maar, het bijbrengen van kennis leidt niet per se tot beter financieel gedrag. Vergelijk dit met gezond eten: bijna alle kinderen wordt geleerd dat een appel gezonder is dan patat, maar toch kiezen ze liever voor dat laatste. Financiële vaardigheden kunnen jongeren leren door te focussen op behoefte uitstellen, plannen en emoties reguleren.

Tip 2: Ontwikkel structurele lessen op school
Kennis bijbrengen over geldzaken lukt beter wanneer deze structureel en op verschillende leeftijden op school wordt aangeboden. Nu gebeurt financiële educatie nog te versnipperd en incidenteel. Bovendien moeten deze lessen aansluiten op de belevingswereld van kinderen en jongeren.

Tip 3: Geef zakgeld of kleedgeld
Met zakgeld en kleedgeld kunnen kinderen leren omgaan met geld. Ze leren er mee budgetteren (op=op) en keuzes maken. Leer kinderen ook wat schulden zijn en hoe je een schuld krijgt of opbouwt. En wat de gevolgen zijn van leningen die ze aangaan.

Tip 4: Een handje helpen
Met potjes voor bepaalde uitgaven in je bankapp en met alerts op je smartphone kunnen jongeren geholpen worden bij hun financiën. Dat werkt financiële discipline in de hand, en voorkomt vervelende verrassingen zo veel mogelijk. Bijvoorbeeld: mocht een kind zelf zijn telefoonrekening betalen, dan weet hij of zij wanneer deze betaald moet worden en kan dan andere uitgaven uitstellen.

*Bron: NRC, 3 & 4 juni 2017.

Bent u geïnteresseerd in beleggen voor uw kind? Bekijk de mogelijkheden.