Duurzaam opereren heeft onder bedrijven de laatste jaren een enorme vlucht genomen. Cynici zeggen dat dat onder druk van de publieke opinie gebeurt. Vanwege strengere regelgeving of simpelweg omdat het zorgvuldig omgaan met mensen en de planeet besparingen kan opleveren die de winst nog verder opstuwen. Natuurlijk spelen deze overwegingen een belangrijke rol. Maar toch is het niet het hele verhaal. Zo nu en dan kom je in contact met een bedrijf waar de mensen uit enthousiasme, interesse of zorgvuldigheid op een duurzame manier te werk gaan. Tijd voor leerzame materie, letterlijk in dit geval.

Neem de Eerste Nederlandse Cement Industrie (ENCI), een dochtermaatschappij van HeidelbergCement. Het produceert en verkoopt cement en beschikt onder andere over een groeve in Maastricht. Hier wordt mergel afgegraven om verwerkt te worden tot cement.
ENCI is innovatief. Het bedrijf is koploper binnen de Europese cementindustrie in het gebruik van alternatieve grondstoffen, vooral restproducten van andere industrieën. Het gaat dan om hoogovenslak (de restanten van de reactie tussen steenkool en erts in een hoogoven) en vliegas (de as die bij de verbranding van onder andere steenkool meegaat met de rookgassen). Hierdoor is het aandeel klinker (verhitte mergel, waar cement van kan worden gemaakt) in Nederlands cement het laagst van de wereld, 51% tegenover een gemiddelde van 79%. Dit levert niet alleen een besparing op in het gebruik van de natuurlijke grondstof mergel, maar draagt ook bij aan een lager energieverbruik en een milieuvriendelijke manier van verwerking van restmaterialen.

Daar blijft het niet bij. ENCI innoveert ook het productieproces door zoveel mogelijk alternatieve brandstoffen in te zetten. Die bestaan uit biomassa; huishoudafval en papierslib. In 2011 bestond 40% van de brandstoffen uit deze klimaat neutrale biomassa. Bij de oven waar de mergel wordt gebrand tot klinker vindt hierdoor een besparing op aardgas en bruinkool plaats.

Veel aandacht besteedt ENCI ook aan de manier waarop de groeve op termijn weer wordt teruggegeven aan de maatschappij. In 2018 zal die sluiten omdat de mergel dan zo goed als afgegraven is. Er ligt een mooi en door iedereen onderschreven plan voor gebiedstransformatie klaar, afgestemd met de gemeente, Natuurmonumenten, de Provincie Limburg en de omwonenden.

En dat een duurzame bedrijfsvoering valt of staat met de mensen die voor je werken, werd laatst nog eens duidelijk, toen een groevemachinist iets afwijkends zag in de grond die hij opgroef. Dat bleek de kaak van een 13 meter lang fossiel van een mosasaurus te zijn. Meteen legde ENCI de graafwerkzaamheden op die plaats stil (wat geld kost), om contact op te nemen met het Natuurhistorisch Museum in Maastricht. Het skelet wordt nu opgegraven.

Dit is een van de vele mooie verhalen die ik tegenkom. Ik prijs mezelf gelukkig. Overigens vind ik het ook prima als bedrijven puur vanwege de ‘bottom line’ duurzaam bezig zijn. ‘Green greed is good’ in dat geval.

Erik Breen, Hoofd Responsible Investing, oktober 2012. Deze column verscheen eerder in het FD.

Individuele ondernemingen worden uitsluitend voor illustratieve doeleinden genoemd. Bovenstaande tekst mag op geen enkele manier worden opgevat als een beleggingsadvies.