Kredietbeoordelaar Standard &Poor’s (S&P) heeft Spanje afgewaardeerd tot bijna-junk-status. Hoofdeconoom Léon Cornelissen voorziet dat collega Moody’s nog verder zal gaan, met alle gevolgen van dien.

Léon, we weten al een tijdje dat het niet goed gaat in Spanje. Wat voegt de afwaardering van S&P toe aan de crisis?
“ Waar de markt eigenlijk op wacht is een verdere afwaardering van kredietbeoordelaar Moody’s. Moody’s heeft Spanje in juni afgewaardeerd tot de status vlak boven junk en zou een verdere evaluatie doen in september. Dat is niet gebeurd. S&P liep hierin achter en maakt met deze afwaardering een inhaalslag ten opzichte van Moody’s.”

 Verwacht je dat het kredietoordeel nog verder omlaag gaat?
“De afwaardering van Moody’s verwacht ik binnen enkele weken. Het is niet moeilijk voor de kredietbeoordelaar om die case te maken, vanwege de roep in Catalonië tot afscheiding van Spanje. Met de daadwerkelijke afwaardering zal de risicopremie op Spaanse obligaties ten opzichte van Duitsland en Nederland oplopen.”

Deze afwaardering verhoogt dus de druk op de Spanje om noodsteun aan te vragen. Gaat Spanje, volgens jou, nu inderdaad sneller over op een officiële hulpaanvraag bij de ECB?
“In de huidige situatie kiest Spanje mede onder druk van Duitsland ervoor om niet formeel steun te vragen aan de EU. Zodra Moody’s er echter voor kiest om Spanje tot rommelschuld te bestempelen, dan zal Spanje daartoe gedwongen worden.“

“Eigenlijk verwacht ik dat de Spaanse formele vraag een kwestie van weken is. Spanje zal dan een overeenkomst sluiten met de EU. Formele hulp opent de weg naar interventie op de obligatiemarkten door de ECB.Voor het beleid van Spanje maakt het niet veel uit. De EU heeft laten doorschemeren dat haar bezuinigingseisen niet veel strenger zullen uitvallen dan het huidige Spaanse beleid. Wel wordt Spanje elke drie maanden de maat genomen worden door de trojka bestaande uit de ECB, de EU en het Internationaal Monetair Fonds. En dat is uiteraard gezichtsverlies.”

Gaat Spanje het redden met de interventie van de ECB?
“Of Spanje het redt, is de vraag. Er spelen te veel factoren een rol om daar een uitspraak over te kunnen doen. Op de korte termijn leidt ingrijpen wel tot vertrouwensherstel. Tegelijkertijd betekent de interventie voor de ECB ook een vuurproef voor het nieuwe OMT (Outright Monetary Transaction-program). Als de ECB daarin slaagt, geeft dit een impuls aan het vertrouwen in de bredere eurocrisis.”
“Maar hoe je het wendt of keert, er blijven langetermijnproblemen die alleen politiek kunnen worden opgelost. Er moeten nog grote stappen worden gezet: er moet een banken-, een politieke en een begrotingsunie worden opgericht. In dat kader wil Merkel wijzigingen in het EU-verdrag. De politieke voortgang is tot dusver echter gering. Dus zelfs als de EU gaat interveniëren voor Spanje, is dat geen ‘game changer’.”