De laatste tijd wordt er veel discussie gevoerd over schaliegas. Voorstanders noemen als belangrijkste voordeel dat er gewoonweg enorm veel van is. Hierdoor zou het zelfs een nieuw geopolitiek evenwicht kunnen brengen: het zou de VS energie-onafhankelijk maken en een bedreiging vormen voor de hegemonie van het Midden-Oosten, zeker als de technieken ook voor olie ingezet worden. Tegenstanders melden met evenveel overtuiging dat het een regelrechte ramp voor het milieu is en de watervoorziening in gevaar kan brengen.

Niet zonder meer negeren
Hoe het ook zij, ik denk dat schaliegas zoveel voordelen heeft dat we het niet zonder meer kunnen negeren. Vooral in landen met weinig tot geen andere fossiele brandstoffen vermindert schaliegas hun afhankelijkheid van aanvoer uit het buitenland.

Zonder de gevaren voor het milieu weg te willen wuiven, vind ik wel dat ze moeten worden genuanceerd. Zelfs als je de meest negatieve schattingen neemt van de grootste tegenstanders van schaliegas, blijft de CO2-uitstoot van schaliegas aanzienlijk kleiner dan die van steenkool. De CO2-uitstoot van kolen varieert tussen 900 en 1200 kg/MWh, tegen 570 - 640 kg/MWh voor schaliegas. Bovendien is er bij schaliegas geen uitstoot van kleine deeltjes of zwavel en is er een veel lagere uitstoot van distikstofoxide. Je zou dus zelfs kunnen stellen dat schaliegas uiteindelijk milieuonvriendelijkere brandstoffen zou kunnen vervangen.

Grondwatervervuiling
Ook het risico op grondwatervervuiling moet in perspectief worden geplaatst. Waterhoudende grondlagen bevinden zich doorgaans ongeveer 15 tot 150 meter diep, terwijl de meeste schalieformaties meer dan 1,5 kilometer diep liggen. De kans dat gas via kunstmatig gemaakte scheuren in het gesteente doordringt in de waterhoudende grondlagen, is daarom zeer klein.

Dat neemt niet weg dat er bezwaren zijn. Het water dat wordt gebruikt voor 'fracking' - het hydraulisch breken van de schalieformatie - bevat chemicaliën die gevaarlijk kunnen zijn. Het is dan ook nuttig als belanghebbenden, zoals beleggers, een actieve dialoog (engagement) aangaan met de bedrijven in de sector. Dit om hen aan te sporen duurzamer te opereren, bijvoorbeeld door een gedegen beleid te ontwikkelen voor efficiënter watergebruik en waterzuivering. En meer openheid van zaken te geven.

Meer informatie geven
 Exploratie- en productieondernemingen zijn al begonnen meer informatie te geven en hun strategie voor waterbeheer te verbeteren. Dit doen zij door meer water te recyclen en het engagement met lokale stakeholders te verbeteren. 'Een voorbeeld van toegenomen transparantie is FracFocus. De website van dit Amerikaanse register geeft het publiek toegang tot gegevens over chemicaliën die per regio worden gebruikt bij hydraulisch fractureren. Ruim 200 energieproducenten hebben meer dan 15.000 boorputten geregistreerd op FracFocus. Zorgen over schaliegas zijn geen reden om het links te laten liggen. Ik pleit er dan ook voor dat overheden en bedrijven meer investeren in R&D-activiteiten om nog schonere technologieën te ontwikkelen. Dan zou schaliegas best eens een relatief duurzame oplossing kunnen blijken.

Deze column verscheen eerder in het FD