U moet sparen of beleggen voor aanvulling op een later mogelijk tegenvallend pensioen. U moet sparen voor een studiepotje voor uw kind(eren). U moet sparen voor als u ooit een huis wilt kopen. U moet ook nog sparen voor een potje onvoorzien; want je weet maar nooit wat er nog voor lelijks kan gebeuren. En u moet uw schulden aflossen, bezuinigen én meer consumeren. Zo langzamerhand zal het bij de gemiddelde Nederlander duizelen wat hij nu wel of niet moet doen.

Tegenstrijdige adviezen
De ongevraagde suggesties van staatslieden, kamerleden en andere ambtelijke figuren met goede bedoelingen schieten van links naar rechts en bestrijken alle thema’s. Thema’s die zijn voortgekomen uit de al vijf jaar durende ‘crisis’: een stagnerende woningmarkt, beperkte inkomensgroei, (jeugd)werkloosheid, pensioenzorgen en hoge particuliere schulden. Want, eenmaal begonnen met al de eerder genoemde adviezen op te volgen, dan is het volgende advies tegelijkertijd uw (hypotheek)schuld(en) af te lossen en vooral ook extra te consumeren. Het liefst groots: een auto of boot kopen. Ziet u de tegenstrijdigheden? Waar moet dat allemaal vandaan komen, in welk tempo en wat is eigenlijk de doelgroep voor deze adviezen? Voor die oudere generatie toch niet meer? De jongere werkenden dan, met een opgroeiend gezin en hoge kosten?

Diepe zakken
Wonen, werken, pensioenen, sparen en beleggen, consumeren; zij zijn allemaal inkomens gerelateerd. Een modaal inkomen is nu ongeveer EUR 33.000 bruto per jaar. Het grootste deel van dit inkomen gaat - na belastingen - op aan wonen, verzekeringen, levensonderhoud, vakanties en studie. Als er dan nog iets overblijft, kan dat worden gespaard of belegd. Het gemiddelde spaartegoed bedraagt per Nederlander circa EUR 20.000. Gemiddelden zijn gevaarlijk. De hoogste inkomens en grootste vermogens zitten in de oudere leeftijdsklassen. Die groep valt af; de mensen zijn arrivé en kunnen inderdaad meer consumeren, als ze dat al willen. Dus als de adviezen dan gericht zij op die andere Nederlander, die dan wel diepe zakken moet hebben, dan geeft dat blijk van weinig realiteitszin.

Wat is het gevolg?
Dat de bevolking verlammingsverschijnselen gaat vertonen omdat er geen structuur in het beleid zit. Voor een groeiende groep mensen begint het leven moeilijk te worden. De eindjes moeten aan elkaar worden geknoopt. Dan is er weinig ruimte om groots te gaan sparen of te beleggen en tegelijk extra te consumeren. Keuzes maken de mensen zelf wel. Door al het politiek gedwarrel werken de adviezen averechts en komt de binnenlandse economie krakend tot stilstand. Waar mensen behoefte aan hebben is duidelijkheid. Duidelijkheid over de richting die we als Wereldland Nederland uit willen gaan.

Wereldland Nederland
Eind juni werd mijn aandacht getrokken door een paginagrote advertentie in één van de landelijke dagbladen. Het was een intrigerende tekst; dus ben ik gauw naar de website gegaan: www.wereldlandnederland.com. Het gaat om een stichting gedragen door vooraanstaande betrokken mensen uit het bedrijfsleven. ‘Het idee voor Wereldland Nederland is voortgekomen uit de groeiende ontevredenheid van Nederlanders over Nederland.’ De missie van de stichting is: Nederlanders het vertrouwen teruggeven in Nederland! Ik kan u aanraden deze site te bezoeken en u zult tot de conclusie komen dat er ondanks alles nog steeds behoorlijk wat positivisme is.

Herstel van vertrouwen
Deze column is weliswaar niet direct gerelateerd aan beleggen, maar laat zien dat adviezen genuanceerd gebracht moeten worden. Het bedrijfsleven luidt de alarmklok en stimuleert ons vooral optimistisch te blijven. Mij spreekt dit soort initiatieven erg aan en ik hoop dat zij veel navolging krijgt omdat dan de weg naar herstel van vertrouwen weer open komt te liggen.

Eerder verschenen in de Telegraaf.