Onlangs werd mijn aandacht getrokken door een artikel waarin een bestuurslid van een financiële toezichthouder spreekt van consumenten in relatie tot beleggen. Ik heb daar moeite mee en ik ga u vertellen waarom.

Consumeren
De meest gangbare verklaring voor dit woord is: het aanschaffen van of het doen van uitgaven aan niet-duurzame goederen; goederen die naar verloop van tijd verbruikt worden. Ik verbind beleggen bij voorkeur niet met consumeren. Immers, wat wordt er dan verbruikt? Het streven van iedere belegger is toch het realiseren van groei van zijn vermogen? Hooguit het direct behaalde resultaat (rente, dividend, koerswinst) zal in voorkomende gevallen worden verbruikt. Bijvoorbeeld als directe aanvulling op het inkomen. Trouwens, om meer te kunnen consumeren dan de dagelijkse boodschappen en de vaste lasten zullen mensen altijd eerst moeten sparen en/of beleggen. De toezichthouder doet de belegger met de benaming ‘consument’ te kort naar mijn mening.
 
De particuliere belegger
Dit is de juiste benaming voor iemand die regelmatig bezig is met het verwezenlijken van zijn financiële doelen. Verantwoord beleggen is een serieuze aangelegenheid, waarbij belangrijke regels en eisen met betrekking tot beschikbare middelen, spreiding van het vermogen, beleggingsperiode en risicohouding in acht moeten worden genomen. Bonafide financiële partijen kunnen de particuliere belegger daarbij helpen of de zorg uit handen nemen als het hem aan tijd, kennis of interesse ontbreekt. Dat daarbij door de autoriteiten toezicht wordt uitgeoefend, is vanzelfsprekend.
 
De consumerende belegger
Zo deze al bestaat, dan is het die particulier die op kortetermijnwinst uit is. Deze belegger schaft - ingegeven door extreem positieve rendementsverwachtingen - specifieke beleggingsproducten aan. De bedoeling is dan ‘een snelle rit te maken’, waarvan het risico is dat die toch niet het gewenste positieve resultaat oplevert. Of in de gevallen waar - vaak door geluk - het goed uitpakt, casinogedrag kan ontstaan. Dan gaat de stelling op dat particulieren hun beleggingsbeslissing meestal niet rationeel, maar juist emotioneel nemen.
 
De professionele belegger
Bestuurders en beheerders van bijvoorbeeld pensioenfondsen noemt men professionele beleggers.
Zij worden geacht over een grote mate van deskundigheid te beschikken en dienovereenkomstig te handelen. Deze professionals zijn natuurlijke personen, gewone mensen. Als zij dan thuis met hun privébeleggingsportefeuille bezig zijn, moeten ze dan worden gedegradeerd tot consumenten? Nee, dan zijn zij toch ook particuliere beleggers?
 
Bescherming
Particuliere beleggers verdienen meer bescherming dan professionals tegen onoorbare praktijken. Wel hebben zij ook een eigen verantwoording kennis te vergaren en zich vooraf goed te oriënteren. Op de middelbare school moet met financiële educatie worden begonnen. Ik heb het eerder al eens opgeschreven: er zal vroeg aandacht moeten worden besteed aan persoonlijke financiën en beleggen. Dat de Financiële Bijsluiter (tegenwoordig Essentiële Beleggersinformatie) slecht of geheel niet zou worden gelezen, mag de particulier niet volledig worden aangerekend. Door het gebruikte taalniveau zijn de teksten moeilijk. Het model is voorgeschreven door Brusselse ambtenaren, en daar mag niet van worden afgeweken. Hier is nog wel een wereld te winnen. Maar bovenal verlang ik respect voor de particuliere belegger die meer is dan enkel een consument.