Het deflatiespook doemt weer op. In de V.S. kwam de inflatie in november uit op 1%, het laagste niveau sinds eind 2009. De Europese inflatie ligt nog lager. Al twee maanden stijgen de prijzen in Europa met minder dan een 1% op jaarbasis. Deflatie, de economische situatie waarin prijzen dalen, komt in beeld.

En daar zijn beleggers doorgaans niet blij mee. Immers, bij deflatie worden aankopen vaak uitgesteld. Dat is slecht nieuws voor de winsten van bedrijven en daarmee voor de werkgelegenheid. Beleggers maken de vertaalslag naar de aandelenmarkten die het in perioden van deflatie niet goed zullen doen. Maar is dit wel zo?

Deflatie een zeldzaamheid
Om op die vraag antwoord te geven hebben we gekeken naar de historische relatie tussen aandelenrendementen en inflatie. We doen dit voor Amerika omdat we hier de langste en meest betrouwbare cijfers hebben. Wat meteen opvalt als we de historische inflatiecijfers bekijken, is dat deflatie een zeldzaamheid is. Sinds 1955, het jaar waarin het Amerikaanse statistiekbureau is begonnen met het meten van de inflatie, zijn er maar twee jaren geweest waarin de prijzen omlaag gingen. Dat is te weinig om een zinvolle uitspraak te kunnen doen over de relatie tussen deflatie en rendement.

Toch blijven er voldoende mogelijkheden over om de relatie tussen inflatie en aandelenmarkten in kaart te brengen. We delen alle jaren vanaf 1955 op in vijf verschillende groepen. Jaren met hele hoge inflatie (meer dan 6%), jaren met hoge, gemiddelde en lage inflatie en ten slotte jaren met hele lage inflatie (minder dan 1,5%). In die laatste groep zitten dus ook de twee jaren met deflatie.

Vervolgens berekenen we voor elke groep of het gaat hier om reeële rendementen, dus rendement na aftrek van inflatie. Dat is natuurlijk ook precies de bedoeling. Een rendement van 15% lijkt mooi, maar als daar 10% inflatie tegenover staat, is de glans toch een beetje weg.

Duidelijk patroon
Er is en duidelijk patroon te zien. Hoe hoger in de inflatie, hoe lager het rendement. In jaren van hele hoge inflatie kwam het rendement gemiddeld genomen uit op 1,9%. Dat is niet al te veel. Naarmate de inflatie daalt, neemt het rendement dat is gerealiseerd, gestaag toe. Bij de laatste groep, met daarin de jaren met hele lage inflatie, is het rendement sinds 1955 gemiddeld 13,6% geweest. En dat is dus na inflatie.

Historisch gezien is lage inflatie, de situatie waarin we ons nu bevinden, dus helemaal niet zo erg geweest voor aandelen. Sterker nog, de rendementen waren juist hoog. Nu passen wel een aantal nuanceringen bij deze bevindingen. In de eerste plaats gaat het hier om gemiddelden. Het kan van jaar tot jaar flink verschillen. Daarnaast moet in ogenschouw worden genomen dat het hier gaat om de Verenigde Staten. Deflatiejaren zijn incidenten.

Langdurige deflatie is vaak wel negatief voor de aandelenmarkten. Denk aan de grote depressie in de jaren ’30 in de Verenigde Staten en aan de twee decennia van deflatie in Japan. Maar, ervan uitgaande dat de lage inflatie in de Verenigde Staten niet structureel is, is dit het beste wat je je als aandelenbelegger kunt wensen.

grafiek-lage-inflatie-niet-slecht.jpg

Jeroen Blokland