Volgende maand beginnen de Olympische Winterspelen, maar hier in Hongkong heb ik er nog niemand enthousiast over gehoord. Dat komt in de eerste plaats doordat een land met het warme klimaat van Hongkong weinig schaatsers of biathleten produceert. Maar het heeft ook veel te maken met de beperkte Hongkongse interesse die er bestaat voor sport in het algemeen, tenzij er gegokt kan worden natuurlijk.

In een recent Australisch onderzoek werd vastgesteld dat de gemiddelde tiener op aarde nu 15% langzamer kan rennen dan een tiener veertig jaar geleden. Op zich al schokkend, maar in Azië was de terugval met 30% nog veel ernstiger en het verval accelereert nog steeds. Met name in China, daar doen jongens nu zo'n 15 seconden langer over een kilometer rennen dan tien jaar geleden. Geen wonder dat overgewicht ook veel voorkomt. In Hongkong is 21% van de kinderen te zwaar en in China zelfs 27% (voor Nederland ligt dat getal op 12%). Oorzaken zijn slechte voeding, teveel computerspelletjes en te weinig lichaamsbeweging. De ouders moeten de hand in eigen boezem steken: zij leggen teveel nadruk op leerprestaties op school.

Liever piano spelen dan zwemmen
Vorige maand vertelde een Hongkongse professor dat veel scholen zwemmen uit het curriculum hebben gehaald omdat ouders het te gevaarlijk vinden. Liever laten ze hun kinderen piano spelen omdat dat de linker-(=wiskundige) hersenhelft zou ontwikkelen. Kinderen worden vanaf zeer jonge leeftijd uiterst prestatiegericht opgevoed. Dat heeft in China veel te maken met de één-kind-politiek, maar ook elders in Azië wordt er veel prestatiedruk op kinderen gelegd. Geboortecijfers in heel Oost-Azië zijn laag en voor hun schaarse kinderen willen ouders het beste eruit halen dat erin zit.

Shanghai als beste
En dat lukt intellectueel gezien heel aardig. De OESO maakte onlangs de resultaten van het driejaarlijkse PISA-onderzoek bekend. Dat richt zich op vergelijkende schoolprestaties van tieners over de hele wereld, een internationale CITO-toets. Shanghai kwam net als in 2009 als beste uit de bus, met een (wiskunde)score van 613. Slimme kinderen, want dat is 17% beter dan Nederland (en 24% beter dan het wereldgemiddelde). Ook Korea, Hongkong en Singapore scoren hoog. Shanghai wordt geprezen om het feit dat de resultaten nadrukkelijk in de breedte zijn toegenomen. China investeert in het onderwijs niet alleen voor de elite maar ook voor de gewone man. Dat is mooi want beter onderwijs moet zich uiteindelijk vertalen naar hogere inkomens.

Financiële schaduwkanten
De goede Aziatische prestatie heeft ook financiële schaduwkanten. President Park van Zuid-Korea vindt dat de ouders teveel geld aan bijles uitgeven en heeft een task force benoemd om onderzoek te doen naar scholen die overdreven eisen aan hun leerlingen stellen. De schuldpositie van Koreaanse gezinnen is recordhoog mede door hoge uitgaven aan bijles voor de kinderen. Elk Koreaans kind besteedt jaarlijks zo’n $ 2000 aan bijles, big business! Steeds meer kinderen doen mee. Vier van de vijf lagereschoolkinderen krijgen in Korea bijles en ook in China gaat het die kant op. Het grootste bedrijf op dit vlak is het Chinese New Oriental Education, dat jaarlijks voor ruim 2,5 miljoen kinderen bijles verzorgt. Dit bedrijf weet de prijs van de bijles elk jaar met 15% te verhogen. Pricing power! Beleggers vinden dat prachtig en waarderen het bedrijf op 30x de winst.

Overopgeleid
De Koreanen beginnen zich nu te realiseren dat de toegevoegde waarde van al dat studeren bijzonder laag is. Het leidt tot een bevolking die overopgeleid is voor de baan die uiteindelijk gevonden kan worden. In 2010 had 98% van de jong volwassen Koreanen minimaal een hogere beroepsopleiding gevolgd vergeleken met 43% voor de generatie van hun ouders. In Hongkong heeft nu 26% van de beroepsbevolking een universitaire graad en dat is een verdubbeling ten opzichte van slechts 15 jaar geleden. Het leidt tot een hoop frustratie als al die studie-uren niet in een mooie baan met navenant salaris omgezet kunnen worden.

Naast kennis ook creativiteit
Voor een succesvolle kenniseconomie is naast kennis ook creativiteit nodig en daar ontbreekt het nogal eens aan in Azië (ja, dit vooroordeel is nog altijd grotendeels waar). De Verenigde Naties pleit daarom nu in Hongkong voor meer speel- en slaaptijd voor kinderen. Dat leidt tot creatievere kinderen. En vermoedelijk ook tot minder dikke kinderen die beter hard kunnen lopen. En die misschien dan ook eens met bewondering kijken naar een schaatser die met 50 kilometer per uur de bocht uitkomt.

Minder medailles …
Gezien deze trends zou het me niets verbazen als China bij de Olympische Spelen over een aantal jaren steeds minder medailles binnenhaalt, ondanks het grandioze voordeel van zijn bevolkingsomvang. Het zal voor mij deze februari wel weer moeilijk worden om een kroeg te vinden die het rechtstreeks verslag van de mannen 10 kilometer schaatsen uitzendt. Alle Chinese schaatstalenten zijn bollebozen en zitten achter hun computer of zijn net begonnen aan een bijles wiskunde.

Eerder geplaatst in DFT.