Vroeg of laat ondervinden bedrijven die belastingen omzeilen de nadelen daarvan. Een lage belastingdruk kan waarde creëren voor de aandeelhouder, maar brengt ook risico’s met zich mee.

Google Tax
Er is veel ophef over bedrijven die wegkomen met een extreem lage belastingdruk. Zeer recent richtte George Osborne, de Britse minister van Financiën, nog zijn pijlen op belasting ontwijkende technologie-ondernemingen. Als het aan Osborne ligt, kunnen multinationale ondernemingen een belastingvoet van 25% tegemoet zien op winst die zij in het Verenigd Koninkrijk hebben behaald, maar kunstmatig naar het buitenland verplaatsen. Om alle onduidelijkheid weg te nemen heeft deze belasting ook een naam gekregen: de ‘Google Tax’. Osborne wil dat bedrijven hun ‘fair share’ bijdragen aan de belastingen in het Verenigd Koninkrijk.

Belastingvoordeeltje
Het is de taak van de overheid om een fiscaal solide belastingheffing te ontwerpen en bedrijven zijn verplicht aan hun aandeelhouders om geen onnodige belasting te betalen. Maar een te agressieve strategie op het gebied van belastingen is niet lang houdbaar, omdat de risico’s van zo’n strategie de waardecreatie van een onderneming op de lange termijn kunnen ondergraven. En er zijn nogal wat risico’s, denk aan veranderingen in de belastingwetgeving of de bedrijfsstrategie. Ook kan het verkeerd uitpakken als ondernemingen hun bedrijfsstrategie aanpassen op basis van een belastingvoordeeltje.

Een goed voorbeeld is de strop die Microsoft leed door Nokia aan te kopen. Als Amerikaanse multinationals geld naar de VS repatriëren, moeten ze daar tot 39,1% belasting over betalen. Maar als een bedrijf een bedrijf buiten de VS koopt, wordt er niet afgerekend met de Amerikaanse fiscus. Het geld is op papier meteen 39,1% meer waard. Zelfs de activiteiten van Nokia zagen er met zo’n belastingvoordeel weer aantrekkelijk uit. Inmiddels is duidelijk hoe dit heeft uitgepakt. De overname voegt geen waarde toe voor de aandeelhouders van Microsoft. Dit najaar werd bekend dat de merknaam Nokia uit de markt voor mobiele telefonie verdwijnt.
 
Reputatieschade
Het omzeilen van belastingen kan ook leiden tot een slechte relatie met het land waar het bedrijf actief is of schade aan de reputatie van de onderneming. Zo besloten veel Britten eerder dit jaar geen Starbucks-koffie meer te drinken, omdat ze vonden dat de koffieketen belachelijk weinig belasting afdroeg aan de Britse fiscus. Om de schade te beperken besloot Starbucks dan maar vrijwillig de komende jaren twintig miljoen pond te betalen.
 
Toetsing
Belastingen zijn een complex geheel en al helemaal niet leuk. Als analist kan je het jezelf makkelijker maken door een aantal basiselementen te toetsen. Voert de onderneming een strategie op het gebied van belastingen en maakt zij deze openbaar? Geeft de onderneming openheid over de belastingen die zij betaalt? Geeft zij inzicht in het verschil tussen de geldende belastingtarieven en het bedrag dat zij effectief aan belasting betaalt? Evalueert de onderneming de financiële en bedrijfsrisico’s die zij loopt met haar belastingbeleid? Hoe meer informatie de onderneming hierover publiceert, hoe beter je de duurzaamheid van de belastingvoet kan schatten. Leuker kan je het niet maken, en ook niet makkelijker. Wel duurzamer.

Deze column verscheen eerder op de website van Fondsnieuws.