TTIP (spreek uit Tie-tip) is de afkorting van Transatlantic Trade and Investment Partnership, een vrijhandelsverdrag tussen Europa en de Verenigde Staten. Hoofdeconoom Léon Cornelissen verklaart de argumenten van voor- en tegenstanders.

Wat is het doel van TTIP?
Het doel van het verdrag is om handelsbarrières tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie weg te nemen. Het belangrijkste onderdeel van de onderhandelingen gaat over niet-tarifaire handelsbelemmeringen: maatregelen die niets met in- of uitvoerrechten te maken hebben. Volgens de Europese Commissie zorgt TTIP wereldwijd voor 2,2 miljoen nieuwe banen. Optimisten schatten dat TTIP voor 0,4% kan bijdragen aan economische groei. Minister Ploumen sprak over 119 miljard euro extra voor de economie van de EU en USD 90 miljard aan die van de VS.

Klinkt verstandig. Wie kan daar iets op tegen hebben?
Economen zijn het zelden eens, behalve over het fenomeen vrijhandel: daar zijn ze allemaal voorstander van. We hoeven ook niet pijnlijk te bezuinigen voor de ondertekening van TTIP. Toch is er felle tegenstand, zowel in de VS als in Europa.

Hoe zit dat dan?
De Senaat stemde begin mei tegen het openen van een debat over de zogeheten 'fast track'-wet, die bedoeld is om te voorkomen dat de volksvertegenwoordiging het onderhandelingsproces over TTIP voortdurend ondermijnt door amendementen te eisen. Tot ontzetting van Obama waren het Democraten die uiteindelijk dwars lagen. Democraten zijn bezorgd dat een vrijhandelsverdrag met landen rond de Stille Oceaan leidt tot het 'verschepen' van banen naar Azië en druk op kwaliteitsstandaarden in de VS. Bij een tweede stemronde gingen echter 63 Senatoren akkoord. Het debat en de uiteindelijke stemming over het onderhandelingsmandaat moeten nog plaatsvinden.

In de eurozone verzetten de tegenstanders zich vooral tegen vermeende verlaging van de standaarden. Ze zijn bang dat de Europese markt overspoeld zal worden met inferieure producten, zoals de chloorkip, die inmiddels tot symbool van de strijd tegen TTIP verheven is.

Logisch, niemand lust toch chloorkip?
Nee, wij eten liever plofkip of salmonellakip. Maar ik zie het probleem niet. Je hoeft die chloorkip niet te eten, hoor, je kunt gewoon biokip blijven kopen. Ik maak me helemaal niet zo’n zorgen dat er veel onveilige producten uit de VS zullen komen. Daar moet je al een bromfietshelm op en een pakwerkersoutfit aan als je op je eerste driewieler stapt.

Is dat het enige pijnpunt?
Nee, tegenstanders zijn ook bang voor de macht van het zogeheten Investor-to-State-Dispute Settlement (ISDS), de arbitrageregels die onderdeel worden van TTIP, waarbij bedrijven overheden kunnen aanklagen als hun investeringen door overheidsbeleid worden geschaad.

Maar jij bent een voorstander?
Ja, ik ben econoom. Wel jammer dat TTIP niet in een grote deal wordt opgepakt met Trans-Pacific Partnership (TPP), ook een vrijhandelsakkoord van de VS, maar dan met elf Aziatische landen, waarbij China overigens in mijn ogen buitenspel wordt gezet. Ik zou het verstandiger vinden als er meer inclusief en samenhangender beleid gevoerd zou worden. Maar je hoeft de voordelen ook niet te overdrijven, hoor.