• Eerste renteverhoging in de VS
  • Amerikaanse economie blijft belangrijk voor beursontwikkelingen
  • Daling olieprijs nog niet ten einde
  • Accent blijft op aandelen en bedrijfsobligaties

Ontwikkelingen op de financiële markten
Normaal gesproken kabbelen de beurzen in december rustig naar het jaareinde. Dit keer was daarvan echter geen sprake. Het beurssentiment werd sterk beïnvloed door de Europese Centrale Bank (ECB) en de Fed, het Amerikaanse stelsel van centrale banken. Die maakten hun beleidsmaatregelen bekend. Daarnaast speelde de onrust op de grondstoffenmarkten weer een belangrijke rol.

ECB zet de toon
Begin december zette de ECB de toon voor de mineurstemming die de rest van de maand zou aanhouden. Er kwam weliswaar een renteverlaging en de ECB blijft maandelijks EUR 60 mrd obligaties aankopen, maar dit was een forse tegenvaller voor de financiële markten. Die hadden op een verhoging van de maandelijkse aankopen van EUR 60 mrd gerekend. Dat het programma met een halfjaar verlengd wordt, was daarbij niet van belang. De ECB-maatregelen zorgden voor forse dalingen op de aandelenmarkten. In Europa zagen we de sterkste dalingen. De Nederlandse AEX-index verloor in december uiteindelijk 5,9%.

Euro veert op na ECB-besluiten
De euro was in de aanloop naar het ECB-besluit zwakker geworden ten opzichte van de Amerikaanse dollar, maar veerde na het bekendmaken  van de besluiten in korte tijd sterk op naar niveaus rond de 1,09. De brede MSCI Wereld- aandelenindex daalde in euro’s  met -4,5%, zonder valuta-effect was dit -2,1%.

Vooraf gecommuniceerd
Dat de Fed na negen jaar de rente zou gaan verhogen, was vooraf al uitgebreid voorgekookt. Daarom leverde dit besluit halverwege de maand geen verrassing meer op. Ook de toelichting van voorzitter Yellen zorgde niet voor veel vuurwerk. De Fed gaat uit van een verdere, geleidelijke verhoging van de rente in 2016. Daarbij kijkt zij eerst goed naar de economische data voordat een volgende stap genomen wordt. De Amerikaanse aandelenmarkt daalde in december met -1,6%.

Olieprijs blijft dalen
De prijsdalingen op de oliemarkten waren ook in december nog niet voorbij. Weer daalde de prijs van een vat Brent-olie flink, nu met 18%. In een jaar tijd is de prijs van Brent-olie bijna gehalveerd. Ook de Amerikaanse tegenhanger WTI daalde verder (-11,1% in december). Door de forse prijsdalingen in de grondstoffenmarkten krijgen steeds meer energie-gerelateerde bedrijven het moeilijk. Zij zijn voor hun financiering actief in de high yield-obligatiemarkten, die in december daarom daalden.

Aandelen
In het laatste kwartaal van 2015 hebben we in stapjes een hoger dan gemiddeld gewicht in aandelen opgebouwd. We verwachten dat aandelen in 2016 ten opzichte van andere beleggingscategorieën een relatief goed rendement zullen bieden. We handhaven deze positie ondanks de huidige malaise op de oliemarkten en de reacties op de tegenvallende economische ontwikkeling in China. 

Voorkeur voor Europese en Japanse aandelen
Een van de ijkpunten is de economische ontwikkeling in de Verenigde Staten, die in het laatste kwartaal van 2015 tegenviel. Dit heeft onder andere te maken met de relatief sterke Amerikaanse dollar, waardoor het land ‘duur’ is voor andere landen. Hierdoor - én vanwege de steun vanuit de ECB - hebben we een voorkeur voor Europese aandelen. Ook voor Japan blijven we positief. Hier is de sterkere Japanse yen een aandachtspunt, maar zorgt de centrale bank ook voor ondersteuning van de economie. Het accent in Europa en Japan gaat ten koste van de positie in Amerikaanse aandelen.

Opkomende markten blijven minder aantrekkelijk

We vinden aandelen uit opkomende markten nog steeds minder aantrekkelijk dan aandelen uit de ontwikkelde landen. Het gewicht van aandelen uit opkomende markten blijft vooralsnog lager dan het lang termijngemiddelde. De teruglopende Chinese economie en de tegenvallende grondstoffenmarkten, waar veel opkomende landen van afhankelijk zijn, zorgen al tijden voor benedengemiddelde rendementen.

Obligaties
De rente staat wereldwijd op lage niveaus, met name in Europa en Japan. Voor de rente op Europese staatsobligaties verwachten we dat deze op de langere termijn weer zullen stijgen. Een stijgende rente betekent dat het rendement op staatsobligaties negatief zal zijn.

Voorkeur voor bedrijfsobligaties
Op dit moment zijn we daarom het gewicht van staatsobligaties aan het verlagen ten gunste van verschillende soorten bedrijfsobligaties. De rente die een belegger krijgt op deze bedrijfsobligaties, is over het algemeen hoger dan de rente op staatsobligaties. Dit wordt in vaktermen ook wel de opslag genoemd. Een stijgende rente heeft uiteraard ook effect op het rendement voor bedrijfsobligaties. Echter, we kiezen ervoor om te beleggen in fondsen waarin het risico van een rentestijging sterk gereduceerd wordt. We willen op deze manier wel profiteren van de opslag voor het (kleine) extra risico dat we lopen, door in bedrijfsobligaties met een hoger risico te beleggen. Voor de categorie obligaties als geheel handhaven we een lichte onderweging.

Beleggingsvisie januari 2016