De technologische revolutie, de vluchtelingencrisis, het haperende China en het falende economische groeimodel vormden vier belangrijke onderwerpen tijdens het World Economic Forum, dat van 20 t/m 23 januari in het Zwitserse Davos werd georganiseerd.

Daar kwamen zo’n 2.500 invloedrijke personen samen: CEO’s van de grootste bedrijven ter wereld, internationale politici, intellectuelen en journalisten. Het forum vormt een voornaam platform voor dialogen en debatten over de grote sociale en economische problemen van de aarde.

Just talk?
En voor wie denkt: wat kan Davos nu concreet bewerkstelligen? In de jaren 80 werd in de Zwitserse sneeuw een oorlog tussen Turkije en Griekenland voorkomen, omdat de twee staatshoofden elkaar daar troffen en hun conflict bijlegden. Dus het is zeker niet ‘just talk’…

Technologische innovatie: kans én risico
De oprichter van het Davos-platform, de Duitser Klaus Schwab, sprak de verwachting uit dat er uiteindelijk 20 miljoen banen gaan verdwijnen als gevolg van technologische innovatie. Er komen natuurlijk ook banen bij, maar minder dan er gaan verdwijnen. Schwab vreest als gevolg daarvan een ‘uitholling van de middenklasse’, die hij ziet als de hoeksteen van de democratie. Beleidsmakers moeten volgens hem het probleem van een structureel hoge werkloosheid aanpakken en serieus naar oplossingen zoeken. Vele aanwezigen erkenden de ernst van dit probleem.

Geen oplossing in zicht voor vluchtelingencrisis
De vluchtelingencrisis is volgens deskundigen niet alleen het gevolg van oorlog en onrust. Het probleem is ook verbonden met de huidige grondstoffenproblematiek en met de structurele klimaatverandering. Veel mensen zijn voor hun levensonderhoud afhankelijk van olie-exporten en landbouw. Zij worden serieus bedreigd in hun voortbestaan en daardoor zal de vluchtelingencrisis alleen nog maar verergeren.

Zorgen over China en economisch herstel
De zorgen over de transformatie van de Chinese economie naar een diensteneconomie speelden een grote rol in de gesprekken in Davos. Volgens menigeen hoeven we niet bang te zijn voor een harde landing van de Chinese economie, maar zal de overgang wel met de nodige schokken gepaard gaan. Want we leven in een tijd van ‘overreacties op goed nieuws, onderreacties op slecht nieuws’. Daarnaast is uiteraard van belang dat de invloed van China niet moet worden overschat. Wereldmacht VS is er ook nog.

Nieuw economisch groeimodel nodig
Tot slot het Bruto Nationaal Product. De uitvinder van die graadmeter, de Russisch-Amerikaanse econoom Simon Kuznets, constateerde dat de totale waarde van alles wat we kopen en verkopen, niet langer een goede graadmeter is voor groei. Groei en welvaart gaan niet hand in hand, en de verdeling van welvaart is ook een steeds groter probleem. De ongelijkheid neemt toe en daarom hield hij een pleidooi voor een zoektocht naar alternatieve manieren om te meten hoe we het economisch doen. Hij kreeg daarvoor steun van andere invloedrijke deelnemers aan het forum, waaronder IMF-voorzitter Christine Lagarde en Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz.