Beleggers moesten ook in de laatste maand van het jaar alert blijven om al het nieuws te verwerken. Na het verrassende Trump-effect en het onverwachte akkoord bij de OPEC over productiebeperking volgde begin december het Italiaanse referendum.

Beleggers onverschillig
Het werd zoals verwacht een overduidelijk ‘Nee’, wat betekende dat premier Renzi zijn ontslag aanbood. Paolo Gentiloni werd benoemd als nieuwe premier. De financiële markten namen het voor kennisgeving aan. Ook de problemen rondom de noodlijdende Italiaanse bank Monti dei Paschi di Siena worden tot nu toe met een afwachtende houding bekeken. Men is nog steeds bezig met een reddingsplan, maar de verwachting is ‘dat het wel goed zal komen’.

Europa: dalende rente, stijgende koersen

Na het Italiaanse referendum werden de schijnwerpers gericht op de Europese centrale bank. ECB-president Draghi gaf aan, dat het bedrag dat de ECB maandelijks aan obligaties opkoopt, verlaagd gaat worden van 80 mrd naar 60 mrd euro. Het programma zal echter worden verlengd naar eind 2017 in plaats van september. Doordat hij de mogelijkheid openhield om ‘indien nodig’ te verhogen, was de marktreactie op de aandelenbeurzen beperkt. De Duitse 10 jaars-rente, die richting het Italiaanse referendum gestaag was opgelopen tot boven de 0,40%, was aan het eind van het jaar terug naar 0,21%.

Bankaandelen in Europa waren in december erg gewild. De Europese aandelenmarkten, met Italië voorop, stegen deze maand flink. De Italiaanse beurs steeg ruim 13%. Ook Spanje en Duitsland stegen bijna 8%. De Nederlandse AEX-index steeg in december met 5,7%, wat Europees gezien onder het gemiddelde was.

Amerika: fantasie loopt uit de koersen

Het stelsel van Amerikaanse centrale banken, de Fed, mocht in 2016 het licht op de financiële markten uitdoen. De bekendmaking van hun rentebesluit, een verhoging met 0,25%, was door iedereen al tijden verwacht. De verrassing zat echter in de uitgesproken verwachting over het rentepad voor 2017. Gezien de verder aantrekkende Amerikaanse economie wordt door de Fed een hogere rente voorzien met - zoals het er nu naar uitziet - meerdere renteverhogingen in 2017. Dit laatste miste zijn uitwerking niet op de koersontwikkeling van de euro t.o.v. de dollar. Deze daalde sinds de bekendmaking van EUR 1,08 naar EUR 1,04.

Nieuwe records

Na de verkiezingswinst van Trump stegen de aandelenkoersen sterk, en dat ging door tot medio december. Daarna was de fantasie een beetje uitgewerkt, want de rest van de maand hikte de bekende Dow Jones-index steeds tegen de recordgrens van 20.000 punten aan, zonder deze te breken. Ten opzichte van Europa en Japan bleef de Amerikaanse markt achter. De brede S&P 500-index steeg in december met 2,0%. In Europa was het de Engelse beurs die – ondanks de Brexit-perikelen – een historische recordstand bereikte.

We starten het beursjaar 2017 in de categorie aandelen met een voorkeur voor ontwikkelde markten, zonder accent in een bepaalde regio, ten opzichte van opkomende markten. De categorie aandelen als geheel krijgt echter een neutrale weging. Ondanks goede economische cijfers uit de VS, Europa en China willen we eerst duidelijkheid over de politieke risico’s na de inauguratie van Trump.

Inflatie krijgt impact

Staatsobligaties geven we al geruime tijd  een minder dan gemiddeld gewicht. We hebben een deel van ‘gewone’ Europese staatsobligaties in de portefeuilles verschoven naar inflatiegerelateerde staatsobligaties. Deze categorie obligaties beschermt de beleggers tegen een hogere inflatie. Tegelijkertijd wordt de rentegevoeligheid lager, wat gunstig is bij een oplopende rente. Een oplopende rente betekent dat de koersen van obligaties dalen.

De inflatie in de eurozone ligt al geruime tijd onder het door de ECB gewenste niveau van 2%, maar is inmiddels aan het stijgen. (In Duitsland al 1,7% in december.) Het herstel van de olieprijs speelt daarbij onder andere een rol. Doordat de ECB heeft aangegeven tot eind 2017 door te gaan met het aankopen van bedrijfsobligaties, houden we vast aan onze meer dan gemiddelde weging van deze obligatiecategorie. High yield-obligaties profiteren, naast het beleid van de centrale banken, ook van de hogere olieprijs. Wij vinden de waardering van de categorie echter niet meer aantrekkelijk en geven deze daarom een neutraal gewicht.