Robeco gebruikt cookies om het websitebezoek te analyseren, om informatie via social media te kunnen delen en om de inhoud van de site en advertenties af te stemmen op uw voorkeuren. Door op akkoord te klikken of verder te gaan op deze site stemt u hiermee in. Meer informatie en cookie-instellingen aanpassen.

AKKOORD

Door verder te gaan heeft u toestemming gegeven voor het plaatsen en uitlezen van cookies op deze website. Meer informatie en cookie-instellingen aanpassen.

Data: de olie van de 21ste eeuw?

Data: de olie van de 21ste eeuw?

30 Oct 2017 | Visie

De 20ste eeuw was de eeuw van olie, want olie zorgde voor veel technologische doorbraken, economische groei en maatschappelijke veranderingen. Zonder olie was er simpelweg geen auto, geen vliegtuig en geen plastic. Olie is echter ook de bron geweest van veel oorlogen en andersoortige politieke machtsspelletjes.

Henk  Grootveld
Henk
Grootveld
Portfoliomanager en hoofd Trendbeleggen

Het is zo langzaamaan gedaan met de macht van de zwarte smurrie. Dankzij de technologische sprongen in zonne- en windenergie en de toekomstige vervanging van de benzinemotor door een elektrische motor durf ik wel te stellen dat de 21ste eeuw niet wederom de eeuw van de olie zal worden. Nee, we leven nu in de eeuw van de data.

Groei en verbetering

Net als olie in de vorige eeuw is data nu al een bron van groei en verbetering: nieuwe producten, nieuwe markten en nieuwe hoogvliegers op de aandelenmarkt. Mede dankzij de slimme inzet van onze Facebookdata heeft Amerika nu Trump als president.

Dankzij onze e-commerce-data maakt Booking.com de vliegtickets het duurst op vrijdagavond, als we na een zware week snakken naar vakantie en het goedkoopst op zondagochtend, als we heerlijk uitgeslapen zijn. In ruil voor onze rijgedragsdata biedt de ANWB ons nu al een goedkopere autoverzekering aan, die uiteraard duurder wordt als we roekeloos blijken te rijden.

Binnenkort worden ook nog eens alle fabrieken, machines en apparaten aan het internet verbonden. Dat zal er voor gaan zorgen dat bestaande fabrieken 20%-30% meer producten produceren en dan ook nog eens veel sneller dan voorheen.

Tevens zal iedere zelfrijdende auto veiliger en slimmer worden van ieder ongeluk dat er waar ook in de wereld plaatsvindt. En uiteraard worden mijn tandartsbezoeken binnenkort ingepland door mijn tandenborstel, want die weet immers het meest over de deplorabele staat van mijn gebit.

De nieuwe standaard

Als data de nieuwe olie is, wie is dan de Standard Oil van de data? Uiteraard komen de Amerikaanse giganten zoals Facebook, Google en Amazon hiervoor in aanmerking, maar vergeet ook Alibaba en Tencent in China niet.

Net als in het begin van het olietijdperk beginnen de publieke en de politieke opinie zich zeer steeds meer tegen deze nieuwe datamonopolisten te keren. Zo is Google recent voor maar liefst USD 2,7 miljard door de Europese Unie beboet, omdat bij het zoeken naar aan te schaffen producten altijd eerst de aan Google gelieerde winkels naar boven komen.

Facebook ligt op dit moment onder een vergrootglas in de VS voor de datadiensten die ze geleverd zouden hebben aan de Russen en die mogelijk de Amerikaanse presidentsverkiezingen zouden hebben beïnvloed. Mede door het slimme datagebruik op zijn webshop heeft het eigen merk van Amazon in korte tijd de leidende positie in de Amerikaanse batterijenmarkt weten over te nemen van Duracell.

Houston, we have a problem

In het olietijdperk heeft Standard Oil uiteindelijk ook het onderspit moeten delven. Deze oliegigant was in de negentiende eeuw opgericht door Rockefeller en wist door een combinatie van machtsmisbruik en behendige overnames in korte tijd een monopolie op te bouwen in Amerikaanse oliebronnen, raffinaderijen, benzinestations en petrochemie.

In 1911 is Standard Oil door het Amerikaanse Hooggerechtshof uiteindelijk veroordeeld voor illegale monopolievorming en opgeknipt in 32 losse onderdelen. Vele hiervan bestaan nog steeds, zoals Exxon, Chevron en BP. Sterker nog, een aantal is in de loop der jaren door overnames weer bij elkaar gekomen, zoals Exxon en Mobil en BP en Amoco.

Zijn de datamonopolies van vandaag ook gedoemd om hetzelfde lot als Standard Oil te ondergaan? Juridisch gezien is geen sprake van een klassiek monopolie, want data, anders dan olie, heeft niet echt een prijs en is oneindig te kopiëren en te verspreiden. De echte prijs zit in het netwerkeffect van data. Immers, als je contact wilt leggen met je vrienden, die allemaal op Facebook zitten, ga je vanzelf ook naar Facebook toe. The winner takes it all.

Marktleiders

De markt voor mobiele internetadvertenties in Amerika wordt daardoor bijna geheel verdeeld tussen de marktleider in zoekopdrachten Google en de marktleider in sociale media Facebook. Op wereldniveau hebben de vier Amerikaanse en Chinese internetgiganten bij elkaar 75% van de mobiele advertenties in handen.

Het is niet waarschijnlijk dat Facebook en Google zullen worden opgeknipt, maar ik verwacht wel dat deze technologiegiganten met meer regels aan banden zullen worden gelegd. Daarom wordt in Duitsland onderzocht of Google te classificeren is als nutsbedrijf, met alle strenge regelgeving van dien. In Amerika is hetzelfde voorgesteld. Tevens is er een wetsvoorstel van gelijke strekking aangekondigd voor Google, Facebook en ook Amazon.

Het lijkt er dus inderdaad op, dat data de olie van de 21ste eeuw aan het worden is en dus moeten de internetgiganten oppassen niet de Standard Oil van de 21ste eeuw te worden.

Deze column is eerder verschenen op IEX.nl

Onderwerpen gerelateerd aan dit artikel