De afgelopen jaren werd er op verjaardagen en feestjes over van alles en nog wat gesproken, maar  beleggen was - na de beurscorrectie in 2008 - even niet zo hip. Maar ik krijg de indruk dat het weer begint te veranderen.

De historisch lage rente scoort hoog in de gespreksonderwerpen en in het verlengde daarvan wordt beleggen dan als alternatief genoemd. Beleggen, een alternatief voor sparen? Nee, natuurlijk niet! Je gaat niet beleggen omdat je je daartoe 'gedwongen voelt' door de extreem lage rente. Maar je bent op een feestje, dus het moet wel leuk blijven.
 
Interesse en optimisme verklaarbaar
De toenemende interesse in en het optimisme over beleggen zijn aan de andere kant wel te verklaren. Kijk maar naar de mediaberichten over nieuwe beursrecords in de VS en de voorlopig hoogste jaarstand van de AEX-index. De afgelopen 27 jaar heb ik een behoorlijk inzicht gekregen in het gedrag van (particuliere) beleggers na berichtgeving over de situatie op de financiële markten. Bij de melding van recordstanden gaat men kopen (het gaat goed, gevoel van zekerheid, hebzucht) om vervolgens bij dalende beurzen alles met verlies te verkopen uit angst voor nog meer verlies. Terwijl - en dat heb ik al eens eerder aangegeven - de meer ervaren beleggers juist precies het omgekeerde gedrag vertonen en zelden volledig verkopen.
 
Het is niet altijd wat het lijkt
Inzicht en ervaring bij beleggers komen met de jaren. En dan nog zal er af en toe een moment zijn dat je je afvraagt of het rationeel is wat er gebeurt. Als bijvoorbeeld na de publicatie van een lager dan verwacht economisch cijfer de aandelenmarkten toch forse koersstijgingen laten zien. Slecht nieuws wordt dan ineens gezien als goed nieuws. Typische logica van opportunistische beleggers en pers.     
 
Meest schrijnende voorbeeld
Maar het meest schrijnende voorbeeld dat inzicht over beleggen met de jaren komt, komt voor mij uit Italië. In het prachtige Siena is sinds 1472 Banca Monte dei Paschi di Siena (BMPS), de oudste bank ter wereld, gevestigd. In 1995 werd de structuur van de bank aangepast en werd o.a. een stichting opgericht waarin het merendeel van de aandelen BMPS werd ondergebracht. Het dividend van die aandelen voorzag jarenlang royaal diverse goede doelen en activiteiten in Siena. De stichting belegde echter voor meer dan 80% alleen in aandelen BPMS, terwijl je historisch besef over spreiding en risico hier zou verwachten. De bankencrisis in 2008 had daarom grote gevolgen. BMPS daalde de afgelopen jaren zo hard in waarde, dat het voortbestaan momenteel op het spel staat. De belegging van de stichting kelderde sinds de crisis van ruim EUR 6 miljard naar nog geen EUR 0,5 miljard. Met de kennis van nu vormt BMPS nog maar 1,5% van beleggingsportefeuille van de stichting. Uiteindelijk kwam het inzicht dat spreiding voor de toekomst van de portefeuille én de begunstigden noodzakelijk is. 

Deze column is eerder verschenen op DFT.nl