We moeten onze visie op demografie aanpassen. Het huidige pensioensysteem is namelijk onhoudbaar aan het worden en dat vraagt om een andere kijk op demografie. Dat zegt Amlan Roy, hoofd van Global Demographics and Pensions Research bij Credit Suisse.

In het kort:
  • Inzicht in demografie draait niet om leeftijd of mensen tellen
  • Beleggers moeten juist kijken naar consumptie en beroepsbevolking
  • Pensioenplanning moet u koppelen aan levensverwachting, niet aan leeftijd

“Demografie draait niet om het tellen van mensen of om leeftijd”, zegt Amlan Roy. “We zijn allemaal anders. Vrouwen zijn anders dan mannen, en mensen gaan verschillend met hun geld om. Leeftijd is niet de doorslaggevende factor. Demografie gaat over consumenten en werkenden. Iedereen op deze wereld is zijn hele leven lang consument. Consumenten zijn opbrengsten en werkenden zijn kosten, in elk huishouden, bedrijf en land.”

“Een aantal zaken is moeilijk te voorspellen. Je weet namelijk niet waar je over vijf jaar werkt en wat je dan consumeert. We hebben allemaal dezelfde informatie, maar consumeren niet dezelfde producten. Bovendien zijn we zeer verschillend en kan niemand voorspellen hoe we veranderen als consument en als werkende.”

Pensioen koppelen aan levensverwachting
Volgens Roy moeten we de pensioenplanning koppelen aan de levensverwachting en niet simpelweg de pensioenleeftijd veranderen. “De gezondheidszorgkosten voor iemand van 80 kunnen wel twee keer zo hoog zijn als voor iemand van 68 die net met pensioen is. Bovendien is het oudste en duurste deel van de bevolking sinds 1970 vier keer zo snel gegroeid dan de rest van de bevolking.”

“Vroeger hadden we sterftemodellen die voorspelden dat iemand met pensioen ging op zijn 65ste en zou overlijden op zijn 72ste. Maar in Japan is 8% van de bevolking op dit moment ouder dan 80 jaar. Als we het hebben over levensverwachting, zaten we er steeds naast, omdat het met de ontwikkeling van met name de medische wetenschap steeds sneller ging dan we dachten.”

Twee generaties gepensioneerden
Doordat mensen tegenwoordig langer leven, is het volgens Roy heel goed mogelijk dat de ouders van iemand die met pensioen gaat, nog leven. “We hebben nu twee generaties gepensioneerden, terwijl we daar nog helemaal niet over hebben nagedacht. Hiermee belasten we de jongere generatie buitensporig, omdat zij voor de kosten opdraaien.”

Het blind verhogen van de pensioenleeftijd is niet het antwoord. Roy: “Zo kunnen verplegers op een bepaalde leeftijd patiënten niet meer zo goed uit bed tillen als toen ze jonger waren. Een mechanische verhoging van de pensioenleeftijd lost dus nergens in de wereld het probleem op.”

Parttime blijven werken
Mensen moeten na hun officiële pensioenleeftijd waarschijnlijk parttime blijven werken, denkt Roy. En het is volgens hem ook in het belang van bedrijven om oudere, ervaren werknemers aan boord te houden, omdat het aantal jongeren dat toetreedt tot de beroepsbevolking, daalt door lagere geboortecijfers.

Zelf vermogen opbouwen
Omdat onze pensioenen waarschijnlijk lager gaan uitvallen door noodzakelijke kortingen vanwege het lage renteklimaat en door de verdere vergrijzing, is het wellicht verstandig om tijdig hierop in te spelen. Dan kunt u misschien toch ophouden met (full-time) werken op de leeftijd die u voor ogen heeft. Robeco biedt daarvoor diverse beleggingsoplossingen.