In Nederland is de discussie over dure medicijnen weer opgelaaid. In de Verenigde Staten maken kosten voor de gezondheidszorg 18% van het nationaal inkomen uit. Dat is ongeveer anderhalf keer zoveel als in veel Europese landen, waaronder ook Nederland. In de presidentiële campagnes van zowel de Democraten als de Republikeinen wordt gepleit voor minder dure medicijnen. Aandelenkoersen van farmaceuten staan daardoor onder druk. Want minder dure medicijnen betekent minder winst voor de farmaceuten.

Hoewel medicijnen nog steeds een beperkt percentage van het totale budget voor de gezondheidszorg uitmaken, zijn de kosten van medicijnen belangrijk gestegen de afgelopen jaren. Dat komt omdat er nieuwe en goedwerkende medicijnen op de markt zijn gekomen. De Nederlandse overheid – bij monde van minister Schippers en de voorzitter van het Erasmus UMC Ernst Kuipers – maakt zich zorgen over die prijsstijgingen.

Toekomstbestendig bedrijfsmodel
Voor aandeelhouders van farmaceuten is het belangrijk dat het bedrijfsmodel van uitvinders en ontwikkelaars van medicijnen toekomstbestendig, duurzaam is. Voor beleggers is het van belang dat de bedrijven hun medicijnen op waarde prijzen. De toevoegde waarde van een nieuw medicijn (kortere succesvolle behandeling met uitzicht op genezing, betere werking met minder ziektedagen) moet de rationale basis vormen voor de prijs van een medicijn en niet wat de gek ervoor geeft. Innovatie is de kern van het bedrijfsmodel van een farmaceut. Door genezing of verlichting van ziektes leveren deze bedrijven een bijdrage aan de maatschappij en wordt daar ook voor betaald.

Toegang tot gezondheidszorg
De toegang tot medicijnen moet ook afhankelijk zijn van de lokale economische omstandigheden. Kort gezegd, de bevolking van armere landen moet niet uitgesloten worden van medicijnen, omdat ze het simpelweg niet kunnen betalen. En farmaceuten zouden ook hun onderzoeksdata moeten publiceren. Dat gebeurt nog te weinig. Te weinig, gelet op de noodzaak van het stimuleren en faciliteren van onderzoek in dienst van de gezondheid van bevolkingen. In het krachtenveld van grote wereldwijd opererende farmaceuten, landen en zorgverzekeraars binnen die landen, spelen beleggers een belangrijke rol. Niet alleen uit hoofde van het dienen van een maatschappelijk doel, maar ook om de duurzaamheid van het bedrijfsmodel te stimuleren. En daarbij hebben wij vooral het financiële rendement van onze beleggingen voor ogen.

Wat is een farmaceut waard?
Als je een bedrijf waardeert, is per sector een aantal factoren te benoemen die van significante invloed zijn op de waarde van de aandelen binnen die sector. In de farmacie zijn dat: veiligheid van producten, menselijk kapitaal en voornamelijk innovatiekracht. Bepaalde ondernemingen zijn beter dan andere, omdat ze over een lange historie geen of nauwelijks boetes opgelegd hebben gekregen vanwege de introductie van medicijnen met schadelijke werking of verkeerde indicaties. Blijkbaar leggen die ondernemingen de lat het hoogst wanneer het om veiligheid gaat. Dat belonen beleggers met een hogere verwachte waardering, omdat deze ondernemingen geen megaboetes en schadeclaims aan hun broek krijgen. Innovatie en het investeren in menselijk kapitaal houden nauw met elkaar verband. Beleggers dienen zich een oordeel te vormen over beide factoren. Zijn beide factoren bovengemiddeld, dan dient het betreffende aandeel ook een hogere waardering (lees: beurskoers) te krijgen.

Lange adem
Let wel, deze vorm van analyse vergt een lange adem. De waarde van een aandeel komt er niet morgen of bij de volgende kwartaalcijfers uit. Die is het gevolg van langetermijninvesteringen die op lange termijn toegevoegde waarde hebben.

Deze column is eerder verschenen op Fondsnieuws.nl