Jeugdsentiment. Dat gevoel bekruipt me bij het lezen van het bericht over wat 12.000 ondervraagde Europeanen zouden doen als de Europese Centrale Bank (ECB) helikoptergeld zou gaan inzetten. Ik moet bij helikoptergeld gelijk terugdenken aan De Wilde Weldoener van Suske en Wiske. In die strip vliegt Lambik met een soort drone aan zijn lijf boven de straten terwijl hij kwistig muntgeld uitstrooit over de burgers. Chaos creërend onder de graaiende massa op straat.

Gedurfd beleid 
Ruim 50 jaar later lijkt de strip bijna werkelijkheid te worden. In het verleden was een  renteverlaging door een centrale bank doorgaans een afdoend middel om een economie uit het slop te halen. De kredietcrisis van 2008 had echter grote gevolgen voor de wereldeconomie. Renteverlagingen alleen bleken onvoldoende, zodat extra zware maatregelen ingezet moesten worden. We hebben het dan over stimuleringsprogramma's. Niet door de geldpers aan te zetten, maar door kortgezegd het opkopen van enorme hoeveelheden obligaties door een centrale bank. Dat begon in de VS. De Fed, de centrale bank van Amerika, was van 2009 tot eind 2014 periodiek aan het kopen. Japan is hier vanaf 2013 mee begonnen. De ECB zag deze vorm van stimulering als 'laatste wapen'. Tot eind 2014 hielden ze vol om dat niet te doen, maar toen zag ook de ECB zich genoodzaakt om dit middel in te gaan zetten.

Wat nu?
In theorie zou dit alles vooral moeten leiden tot meer bestedingsruimte voor de burgers en uiteindelijk tot een hogere inflatie doordat wij met z’n allen meer gaan besteden. Die stijgende inflatie kan dan weer worden bestreden door de rente geleidelijk te verhogen of door de gekochte leningen te verkopen. Dat zorgt indirect ervoor dat de marktrente ook gaat stijgen. Maar de praktijk wijkt nog wel eens af van de theorie. De economische groei en de inflatie willen in de gekwetste economische gebieden maar niet op het gewenste niveau van de centrale bankiers komen. En het gevolg van al die opkoopprogramma’s is o.a. dat de rentevergoeding op obligaties de afgelopen jaren is gedaald tot historisch lage niveaus. Zelfs hier en daar tot onder nul, oftewel een negatieve rente. Leuk voor de prachtige resultaten van obligatiebeleggers en een steun in de rug voor aandelenbeleggers. Maar dat is niet de intentie van het beleid. Niet vreemd dat er steeds vaker openlijk getwijfeld wordt of dit wel het geschikte medicijn is voor de patiënt. Wat kunnen centrale banken dan nog doen?

Shoppen, sparen of beleggen?
Van eerdergenoemde stimuleringsprogramma’s wordt gezegd dat zij niet direct bij de mensen terechtkomen. Zeven jaar na de uitgifte van de strip De Wilde Weldoener bedacht de wereldberoemde econoom Milton Friedman helikoptergeld. Geld dat direct door mensen ontvangen wordt, moet de kooplust sterk aanwakkeren. Theoretisch dan hè. En dan in de uitvoering niet met een moderne Euro-drone zoals in De Wilde Weldoener maar door maandelijks van de ECB een bedrag van EUR 200 op je rekening te ontvangen en dat maar liefst een jaar lang. Gaat de grote groep ondervraagden gelijk shoppen? Nee! De praktijk blijkt alweer af te wijken. Men wil wel graag dat extra geld ontvangen, maar slechts 26% gaat het geld direct laten rollen door te shoppen. Dat lijkt mij nogal weinig om de ECB enthousiast te maken voor dit plan. Vervolgens geeft ruim 52% aan het extraatje te gebruiken om te sparen (opvallend bij de huidige rente) of te beleggen. En daar word ik als belegger nou enthousiast van.

Deze column is eerder verschenen op DFT.nl