Een ‘harde Brexit’, waarbij het VK onafhankelijkheid belangrijker vindt dan toegang tot de Europese interne markt, is het slechtst mogelijke scenario voor de economie van het land, zegt Robeco-hoofdeconoom Léon Cornelissen.

In het kort

  • Britse premier gaat artikel 50 voor eind maart 2017 in werking stellen
  • Controle over immigratiebeleid belangrijker dan toegang tot interne markt
  • Pond zakt weg door angst voor minder handel en lagere bbp-groei

De Britse premier Theresa May wil voor eind maart 2017 artikel 50 van het Verdrag van Lissabon – de formele procedure om de 28 landen tellende EU te verlaten – in werking zal stellen. May zei ook dat onafhankelijkheid en controle over het immigratiebeleid prioriteit hebben boven handel met de EU. Hiermee lijkt ze aan te sturen op een harde Brexit en niet op een zachtere variant. Voor toegang tot de interne markt moet het VK namelijk ook de EU-regels voor vrij verkeer van personen accepteren.

“Volgens May kan de Brexit op vele manieren vorm krijgen en ligt de prioriteit daarom niet bij toegang tot de interne markt, maar bij de bescherming van grenzen en soevereiniteit. Met andere woorden: het wordt een harde Brexit. Vanuit economisch oogpunt is dit het slechtst mogelijke scenario.”

Economische risico’s nemen toe

Volgens Cornelissen zijn de belangrijkste risico's voor de Britse economie toegenomen, maar de vooruitzichten blijven onduidelijk totdat artikel 50 daadwerkelijk in werking is gesteld. “Wij zien geen reden om optimistisch te zijn over de economische groei in het VK op middellange termijn. Door het zwakkere pond zal de inflatie stijgen, terwijl bedrijven hun werknemers vanwege alle onzekerheid niet voldoende zullen compenseren met loonsverhogingen.”

“Hierdoor zal het inkomen van huishoudens dalen en zullen de bbp-vooruitzichten naar beneden worden bijgesteld. Deze onzekerheid heeft een negatief effect op buitenlandse en binnenlandse investeringen in het VK, omdat bedrijven een afwachtende houding zullen aannemen. De vooruitzichten voor de lange termijn hangen af van hoe het Brexit-scenario zich ontvouwt, maar met een harde Brexit lijkt de kans groot dat het bbp de komende jaren sterk zal dalen.”

EU ontmoedigt meer exits

De EU zal er alles aan doen om meer exits te voorkomen, vooral gezien het toenemende nationalisme in andere landen als gevolg van de aanhoudende vluchtelingencrisis.
“Voor de EU zal het een opluchting zijn als artikel 50 eenmaal in werking is gesteld. En maart 2017 is een gunstig tijdstip, omdat het nog voor de Franse presidentsverkiezingen van april en de Duitse algemene verkiezingen van september is”, zegt Cornelissen.

“En vergeet niet dat de EU een goede reden heeft om het VK een hoge economische prijs te laten betalen voor zijn vertrek. Wij verwachten dat het pond in de tussentijd verder verzwakt ten opzichte van een relatief sterke euro, maar veel hangt ook af van verdere ontwikkelingen. Wat May nu zegt, is eigenlijk slechts de openingszet in een gigantisch schaakspel.”